Je zegt dat het goed gaat.
En ergens is dat ook zo.
Je werkt.
Regelt.
Brengt de kinderen waar ze moeten zijn.
Spreekt af.
Doet boodschappen.
Beantwoordt berichten.
Je krijgt alles nog gewoon voor elkaar.
Dus als iemand vraagt hoe het gaat:
“Goed hoor. Druk.”
Alleen doet je lichaam ondertussen iets anders.
Je schouders zitten bijna tegen je oren.
Je ademt oppervlakkiger.
Je bent sneller geïrriteerd.
Je slaapt, maar wordt niet echt uitgerust wakker.
Je hebt steeds vaker behoefte om gewoon even met rust gelaten te worden.
En toch denk je:
Het valt wel mee.
Tot je lichaam steeds duidelijker begint te worden.
Je hoofd kan heel lang doorgaan
Dat vind ik fascinerend.
Je hoofd kan voor bijna alles een argument bedenken.
Nog even.
Deze week is gewoon druk.
Na dit project wordt het rustiger.
Als de kinderen straks vakantie hebben…
Als deze maand voorbij is…
En dus ga je door.
Niet omdat je bewust over je grens wilt gaan.
Maar omdat er altijd een goede reden is waarom stoppen nú niet uitkomt.
Je lichaam redeneert anders
Je lichaam kijkt niet naar je agenda en denkt:
Oké, nog twee weken volhouden.
Het reageert op wat er op dit moment gebeurt.
Spanning.
Prikkels.
Slaap.
Beweging.
Rust.
Voeding.
Emoties.
Alles wat je gedurende een dag meemaakt.
En soms merk je daar pas iets van wanneer je lichaam steeds harder begint te signaleren.
Welke signalen kan je lichaam geven bij stress?
Dat verschilt natuurlijk per persoon.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- je kaken vaker aanspant;
- spanning in je nek of schouders voelt;
- onrustig of oppervlakkig ademt;
- sneller schrikt of geïrriteerd raakt;
- moeilijk kunt ontspannen;
- veel in je hoofd zit;
- moeite hebt om in slaap te vallen;
- vermoeider wakker wordt;
- rusteloos bent wanneer je eindelijk zit;
- vaker hoofdpijn hebt;
- behoefte hebt om je terug te trekken.
Eén zo’n signaal betekent natuurlijk niet automatisch dat stress de oorzaak is. Lichamelijke klachten kunnen allerlei oorzaken hebben en aanhoudende of zorgwekkende klachten horen thuis bij een arts.
Maar je kunt wel nieuwsgierig worden naar patronen.
Wanneer gebeurt dit bij mij?
Misschien heb je jouw eigen vroege signalen
Dat is interessant om te ontdekken.
Bij de één begint het bij slecht slapen.
Bij de ander bij hoofdpijn.
Iemand anders merkt dat ze nergens meer zin in heeft.
Of ineens enorm kortaf wordt.
Of voortdurend haar telefoon pakt.
Of zelfs tijdens een vrije avond niet meer weet hoe ze moet stoppen.
Je lichaam heeft niet één universele taal.
Je leert vooral jouw eigen taal kennen.
Het probleem is dat we vroege signalen makkelijk negeren
Een beetje spanning?
Kan nog wel.
Moe?
Vanavond vroeg naar bed.
Onrustig?
Drukke week.
Geen zin om af te spreken?
Komt wel weer.
En vaak klopt dat ook.
Niet ieder signaal betekent dat je onmiddellijk iets moet veranderen.
Maar als dezelfde signalen steeds terugkomen, is het misschien tijd om beter te luisteren.
We wachten vaak tot het signaal groot genoeg is
Dat vind ik eigenlijk jammer.
Alsof je pas rust mag nemen wanneer je kunt bewijzen dat je echt niet meer kunt.
Maar waarom zou je niet eerder reageren?
Je hoeft niet volledig uitgeput te zijn om een avond leeg te houden.
Je hoeft niet eerst overprikkeld te raken voordat je je telefoon weglegt.
Je hoeft niet eerst lichamelijke klachten te krijgen voordat je zachter gaat bewegen.
Luisteren naar je lichaam begint niet met ieder signaal gehoorzamen
Dat is belangrijk.
Je voelt spanning voor een presentatie.
Dat betekent niet automatisch dat je hem moet afzeggen.
Je bent moe voordat je gaat sporten.
Misschien knap je juist op van bewegen.
Je voelt weerstand tegen een moeilijk gesprek.
Misschien moet dat gesprek juist gevoerd worden.
Een lichamelijk signaal is informatie.
Geen opdracht.
Eerst alleen maar opmerken
Dat kan al genoeg zijn.
Mijn kaken zijn gespannen.
Mijn adem zit hoog.
Mijn buik voelt onrustig.
Ik ben moe.
Mijn schouders zijn hard.
Ik voel weinig.
Je hoeft daar niet meteen een verhaal van te maken.
Niet:
Mijn lichaam probeert me te vertellen dat ik mijn hele leven moet veranderen.
Misschien heb je gewoon een drukke dag gehad.
Het interessante zit in herhaling
Wat gebeurt er iedere keer wanneer je te veel afspraken hebt?
Hoe voelt je lichaam na een week waarin je weinig alleen bent geweest?
Wat merk je wanneer je slecht slaapt?
Hoe voelt het wanneer je een grens overgaat?
En wat verandert er wanneer je werkelijk rust neemt?
Door daar vaker op te letten, ga je patronen herkennen.
Yoga kan helpen om die signalen eerder op te merken
Niet omdat yoga ieder stresssignaal oplost.
Maar omdat je tijdens yoga iets doet wat in het dagelijks leven makkelijk ontbreekt:
je aandacht gaat naar je lichaam.
Je merkt je adem.
Spanning.
Vermoeidheid.
De behoefte om te bewegen.
Of juist de behoefte om stil te zijn.
Vooral bij rustige vormen van yoga ontstaat er tijd om te merken wat er eigenlijk al aanwezig was.
Lees bijvoorbeeld ook Wat doet Yin Yoga met je lichaam? als je meer wilt weten over wat er gebeurt wanneer je langer in rustige houdingen blijft.
Soms voel je pas hoeveel spanning je vasthield wanneer je zachter wordt
Je kent het misschien.
Je hebt de hele dag nergens last van.
Dan ga je op je yogamat liggen.
En ineens voel je hoe moe je bent.
Hoe strak je schouders zijn.
Hoe druk je hoofd eigenlijk was.
Yoga heeft die spanning niet veroorzaakt.
Je gaf jezelf alleen eindelijk genoeg ruimte om haar op te merken.
Dat is ook waarom minder doen soms verrassend lastig kan zijn
Een actieve yogales kan heerlijk zijn.
Je beweegt.
Je volgt.
Je hebt iets te doen.
Maar in een rustige houding gebeurt minder.
En dan komt je aandacht sneller terecht bij wat je voelt.
Onrust.
Gedachten.
De neiging om uit de houding te komen.
Verveling.
Spanning.
Daarom schreef ik ook Zachter bewegen met yoga over waarom minder doen soms moeilijker kan zijn dan doorgaan.
Je hoeft tijdens yoga niet zo diep mogelijk in een houding
Dat wordt makkelijk vergeten.
Luisteren naar je lichaam betekent niet dat je de houding uitvoert zoals hij eruit hoort te zien.
Het betekent juist dat je voelt:
Waar is mijn grens vandaag?
Misschien is die anders dan vorige week.
Dat mag.
Je lichaam is geen machine die iedere dag hetzelfde presteert.
De ene dag wil je bewegen
De andere dag niet.
De ene keer voelt een houding heerlijk.
De volgende keer totaal niet.
Juist dat kan yoga zo interessant maken.
Je leert minder vanuit een vast idee te bewegen en meer vanuit wat er op dat moment daadwerkelijk aanwezig is.
Meer daarover lees je in Hoe yoga helpt om beter naar je lichaam te luisteren.
Ademhaling is nog zo’n ingang naar je lichaam
Je adem is er de hele dag.
Maar hoe vaak merk je hem werkelijk op?
Waarschijnlijk vooral wanneer er iets mee gebeurt.
Je bent buiten adem.
Je zucht.
Je houdt je adem in.
Of iemand zegt:
“Adem eens rustig.”
Toch kan je adem veel laten zien over hoe je je op een bepaald moment voelt.
Stress kan je ademhaling veranderen
Wanneer je gespannen bent, kan je adem bijvoorbeeld sneller of oppervlakkiger worden.
Soms merk je dat nauwelijks.
Je functioneert gewoon door.
Daarom kan het interessant zijn om af en toe niets aan je adem te veranderen, maar hem alleen te observeren.
Waar voel ik mijn adem?
Hoe snel gaat hij?
Is er ruimte?
Hou ik hem ergens vast?
Niet om het meteen goed te doen.
Alleen om te merken.
Ademwerk gaat nog een stap verder
Binnen ademwerk wordt de adem bewust ingezet.
Er bestaan veel verschillende vormen, van rustige ademhalingsoefeningen tot intensievere technieken zoals verbonden ademhaling.
Dat zijn niet allemaal dezelfde ervaringen en ze hebben ook niet hetzelfde doel.
Als je daar nieuwsgierig naar bent, lees dan Wat is verbonden ademhaling en hoe werkt het?.
Tijdens verbonden ademhaling kun je je lichaam heel duidelijk ervaren
Je ademt zonder de gebruikelijke pauze tussen in- en uitademing.
Daardoor kan de ervaring behoorlijk lichamelijk worden.
Sommige mensen ervaren bijvoorbeeld tintelingen, spanning, warmte of andere sensaties.
Dat kan verrassend zijn als je ademwerk voor het eerst doet.
In Waarom kun je tijdens ademwerk gaan tintelen? leg ik uitgebreider uit wat er tijdens zo’n sessie kan gebeuren.
Ook emoties kunnen tijdens ademwerk meer naar voren komen
Sommige mensen worden emotioneel.
Anderen juist helemaal niet.
Beide zijn prima.
Je hoeft tijdens ademwerk niets los te laten.
Je hoeft niet te huilen.
Je hoeft geen grote doorbraak te hebben.
Maar wanneer je aandacht langere tijd naar adem en lichaam gaat, kun je soms duidelijker ervaren wat er in je leeft.
Lees ook Waarom moet je huilen tijdens ademwerk? als je nieuwsgierig bent waarom emoties tijdens een ademsessie soms onverwacht naar boven komen.
Je hoeft je lichaam niet te forceren om iets te voelen
Dit vind ik belangrijk bij zowel yoga als ademwerk.
Meer voelen is niet automatisch beter.
Een diepere houding is niet automatisch beter.
Een intensere ademsessie is niet automatisch beter.
Een emotionele ontlading is niet automatisch beter.
Je hoeft je lichaam nergens naartoe te duwen om goed bezig te zijn.
Soms is voelen juist heel eenvoudig
Je ligt op je mat.
Je merkt dat je moe bent.
Dat is voelen.
Je zit stil en merkt dat je onrustig bent.
Ook voelen.
Je ademt en merkt spanning rond je borst.
Voelen.
We maken lichaamsbewustzijn soms groter dan nodig.
Je hoeft niet altijd een diep inzicht te krijgen.
Je lichaam hoeft je ook niet voortdurend iets te vertellen
Niet iedere pijnlijke schouder bevat een emotionele boodschap.
Niet iedere gespannen buik is intuïtie.
Niet ieder lichamelijk gevoel vraagt om analyse.
Soms heb je verkeerd geslapen.
Te zwaar getild.
Te weinig gegeten.
Of ben je gewoon moe.
Je lichaam serieus nemen betekent voor mij ook dat je niet overal een symbolische betekenis op plakt.
Maar je kunt wel leren eerder te luisteren
Dat is iets anders.
Je merkt:
Mijn lichaam voelt gespannen.
En in plaats van automatisch door te gaan, vraag je:
Wat heb ik vandaag nodig?
Misschien is het rust.
Misschien beweging.
Misschien eten.
Misschien een gesprek.
Misschien gewoon even niets.
Rust kan in het begin juist onrustig voelen
Dat gebeurt veel.
Je denkt dat je moet ontspannen.
Maar zodra je zit, wordt je hoofd drukker.
Je voelt je rusteloos.
Wilt opstaan.
Pakt je telefoon.
Dat betekent niet dat je niet kunt ontspannen.
Je bent misschien vooral gewend geraakt aan veel activiteit.
In Waarom rust nemen zo moeilijk is als je altijd bezig bent lees je daar meer over.
Soms helpt beweging beter dan stilzitten
Als je de hele dag achter een computer hebt gezeten en je voelt onrust, hoeft nóg meer stilzitten niet per se te zijn waar je behoefte aan hebt.
Misschien wil je wandelen.
Slow Flow Yoga.
Dansen.
Buiten zijn.
Het gaat niet om één perfecte manier om met spanning om te gaan.
Het gaat om leren merken wat jou op dat moment helpt.
Daarom hou ik van het verschil tussen Yin en Slow Flow
Bij Yin Yoga blijf je langer in rustige houdingen.
Er ontstaat meer stilstand.
Bij Slow Flow beweeg je juist rustig van houding naar houding.
Soms heb je behoefte aan het één.
Soms aan het ander.
Je hoeft jezelf niet iedere dag hetzelfde te geven.
Lees ook Wat is het verschil tussen Yin Yoga en Slow Flow Yoga? als je wilt ontdekken welke vorm op welk moment bij je kan passen.
Ademwerk hoeft ook niet altijd intensief te zijn
We denken bij ademwerk snel aan diepe sessies.
Maar bewust worden van je adem kan veel kleiner.
Een paar minuten voelen hoe je ademt.
Een langere uitademing.
Even stoppen tussen twee taken.
Niet iedere oefening hoeft iets groots los te maken.
Hetzelfde geldt voor yoga
Je hoeft geen uur op de mat.
Tien minuten bewegen kan genoeg zijn.
Eén houding.
Even liggen.
Je schouders bewegen.
Je rug strekken.
Het hoeft niet altijd een complete les te zijn voordat het telt.
Je lichaam leeft niet alleen tijdens je yogales
Dat klinkt vanzelfsprekend.
Maar het is makkelijk om lichaamsbewustzijn iets te maken wat je ‘doet’.
Tijdens yoga voel ik.
Daarna ga ik weer verder.
Terwijl het juist interessant wordt wanneer je gedurende de dag kleine signalen begint op te merken.
Bijvoorbeeld voordat je ja zegt
Je krijgt een verzoek.
En je voelt onmiddellijk spanning.
Niet automatisch nee zeggen.
Maar even stoppen.
Wat gebeurt hier?
Wil ik dit?
Heb ik hier ruimte voor?
Je lichaam kan onderdeel worden van hoe je keuzes maakt.
Of wanneer je agenda te vol raakt
Misschien weet je hoofd dat je technisch gezien nog een afspraak kunt inplannen.
Maar je merkt dat je al moe wordt wanneer je eraan denkt.
Ook dat is informatie.
Niet per se een definitief antwoord.
Wel iets om mee te nemen.
Je hoeft niet te wachten tot je lichaam schreeuwt
Dat is misschien wel de kern.
We zijn geneigd pas te luisteren wanneer een signaal niet meer te negeren is.
Maar lichaamsbewustzijn gaat juist over de zachtere signalen.
De zucht.
De vermoeidheid.
De gespannen schouders.
De behoefte aan ruimte.
Het moment waarop je merkt:
Voor vandaag is het genoeg.
Yoga en ademwerk kunnen oefenplekken zijn
Niet omdat je op de mat moet leren hoe je het leven perfect doet.
Maar omdat je daar kunt oefenen met iets wat je daarbuiten ook nodig hebt.
Merken.
Voelen.
Niet onmiddellijk reageren.
Een grens herkennen.
Soms blijven.
Soms stoppen.
Ademen.
En ontdekken dat je lichaam niet iets is wat je de hele dag achter je hoofd aan hoeft te slepen.
Je woont erin
Dat klinkt simpel.
Maar hoeveel van je dag leef je werkelijk vanuit die ervaring?
Niet alleen denken over je lichaam.
Niet alleen kijken naar je lichaam.
Niet alleen verwachten dat het blijft functioneren.
Maar af en toe:
Hoe is het eigenlijk om vandaag in mijn lichaam te zijn?
Misschien is dat al genoeg.
Mindpiece Retreat
Tijdens het Mindpiece Retreat werken we daarom veel via het lichaam.
Niet omdat je drie dagen lang aan jezelf moet werken.
Juist niet.
We beginnen vrijdagavond met Yin Yoga.
Op zaterdag en zondag is er verbonden ademhaling.
Daarnaast zijn er Womb Healing, Slow Flow Yoga en Sensual Dance.
Verschillende ingangen.
Stilte.
Adem.
Beweging.
Bekken.
Sensualiteit.
Niet om zoveel mogelijk te voelen.
Maar om een paar dagen minder alleen vanuit je hoofd door het leven te bewegen.
Je hoeft nergens te komen.
Je hoeft niets te presteren.
Je mag ervaren wat er gebeurt wanneer je lichaam eindelijk wat meer ruimte krijgt in het gesprek.
Het Mindpiece Retreat vindt plaats van 16 t/m 18 oktober 2026 bij De Wierschuur in Noord-Holland.
→ Bekijk het Mindpiece Retreat en geef jezelf drie dagen om niet alleen te bedenken hoe het met je gaat, maar het ook weer te voelen.
