“Het gaat nog wel.”
Dat is zo’n zinnetje waar we ontzettend lang op kunnen leven.
Moe?
Het gaat nog wel.
Drukke week?
Het gaat nog wel.
Eigenlijk geen zin in die afspraak?
Ach, het gaat nog wel.
Je voelt dat je rust nodig hebt, maar er moeten nog een paar dingen gebeuren.
Dus je gaat door.
Totdat je lichaam op een gegeven moment niet meer zegt:
Dit begint veel te worden.
Maar:
En nu is het klaar.
Wat ik interessant vind, is dat we vaak denken dat we onze grenzen niet goed kunnen aangeven.
Maar daar zit nog een stap vóór.
Voel je je grens eigenlijk wel?
Een grens begint niet bij nee zeggen
Als we het over grenzen hebben, gaat het vaak over communicatie.
Nee leren zeggen.
Voor jezelf opkomen.
Duidelijk zijn.
Allemaal belangrijk.
Maar voordat je een grens kunt aangeven, moet je eerst merken dat er eentje is.
En dat gebeurt niet alleen in je hoofd.
Je lichaam reageert vaak al voordat je bewust hebt bedacht wat je ergens van vindt.
Je lichaam kan allang nee zeggen terwijl je mond nog ja zegt
Misschien herken je dit.
Iemand vraagt:
“Kun jij dit nog even doen?”
En bijna automatisch zeg je:
“Ja hoor.”
Maar ergens gebeurde er iets.
Je buik trok samen.
Je adem veranderde.
Je schouders spanden aan.
Je voelde weerstand.
En toch zei je ja.
Niet omdat je liegt.
Maar omdat het antwoord er soms al uit is voordat je überhaupt hebt gevoeld wat je zelf wilt.
Op een yogamat gebeurt precies hetzelfde
Je komt in een houding.
Je voelt rek.
Prima.
Je gaat iets verder.
Nog steeds prima.
En dan kom je op dat punt waarop je lichaam eigenlijk zegt:
Hier.
Maar je hoofd zegt:
Volgens mij kan ik nog verder.
En dus ga je.
Waarom?
Omdat het kan.
Omdat de vrouw naast je verder zit.
Omdat je vorige week verder kwam.
Omdat je vindt dat je het moet kunnen.
Daar heb je ineens een grens in het klein.
Kunnen en nodig hebben zijn twee verschillende dingen
Dat vind ik een belangrijke.
Je kúnt misschien langer doorgaan.
Je kúnt die afspraak nog wel doen.
Je kúnt vanavond nog werken.
Je kúnt nog iets dieper in die houding.
Maar dat betekent niet automatisch dat dat is wat je nodig hebt.
We verwarren die twee behoorlijk vaak.
Zolang we iets nog kunnen, denken we dat er nog geen grens is.
Maar je grens ligt niet per definitie op het punt waarop je niet meer kunt.
Misschien ligt je grens veel eerder
Bij:
Dit is genoeg.
Wat een totaal andere zin is dan:
Ik kan niet meer.
Denk daar eens over na.
Hoe vaak stop je pas wanneer je echt niet meer wilt?
Wanneer je doodmoe bent?
Wanneer je agenda volledig vol zit?
Wanneer je lichaam pijn doet?
Wanneer je geïrriteerd raakt?
We wachten vaak tot de grens heel duidelijk wordt.
Terwijl er daarvoor misschien al tien kleinere signalen waren.
Yoga maakt die kleine signalen beter voelbaar
Niet omdat yoga magisch is.
Maar omdat je aandacht bij je lichaam is.
Tijdens een gewone werkdag kun je een heleboel signalen missen.
Tijdens yoga vraag je juist:
Hoe voelt dit?
Kan ik hier ademen?
Span ik ergens aan?
Wil mijn lichaam verder?
Is dit prettig?
Is dit genoeg?
Je oefent dus eigenlijk in iets wat we in het dagelijks leven verrassend weinig doen.
Even wachten voordat je doorgaat.
Je adem kan een grens aangeven
Daar schreef ik in de vorige blog al over.
Je bent in een houding en ineens houd je je adem vast.
Dat hoeft niet meteen te betekenen dat je eruit moet.
Maar het is wel informatie.
Waarom verandert je adem?
Ben je aan het forceren?
Is de houding te intens?
Kun je iets minder doen?
Je lichaam geeft vaak kleine aanwijzingen voordat iets echt onprettig wordt.
Je gezicht vertelt soms ook genoeg
Dit zie ik tijdens lessen.
Een houding wordt intenser.
En ineens:
kaken op elkaar.
Voorhoofd gefronst.
Lippen strak.
Schouders omhoog.
Je probeert met je hele lichaam een houding vol te houden die eigenlijk alleen je benen vraagt om te werken.
Dan kun je jezelf afvragen:
Wat ben ik hier eigenlijk aan het bewijzen?
En soms is het antwoord: helemaal niets
Je was gewoon gewend om door te gaan.
Dat vind ik zo interessant.
We hoeven helemaal niet bewust te denken:
Ik zal mijn grens eens negeren.
Het gebeurt automatisch.
Nog even.
Nog iets verder.
Niet zeuren.
Kom op.
Dat kan ik wel.
We herkennen dat gedrag vaak pas wanneer iemand anders zegt dat we te veel doen.
Yin Yoga maakt dat ontzettend zichtbaar
Je ligt in een houding.
Na twee minuten wordt het intenser.
En dan komt het moment.
Blijf ik?
Ga ik iets dieper?
Pas ik aan?
Kom ik eruit?
Er bestaat niet één goed antwoord.
Dat is juist het punt.
Je moet voelen.
Soms is blijven prima.
Soms heeft je lichaam iets minder nodig.
En soms is eruit komen de beste keuze.
Stoppen is niet hetzelfde als opgeven
Dit klinkt logisch.
Maar voel maar eens wat er gebeurt als de rest van een groep in een houding blijft en jij eruit wilt.
Voor sommige mensen is dat totaal geen probleem.
Voor anderen voelt het verrassend ongemakkelijk.
Kan ik niet gewoon nog even volhouden?
Natuurlijk kun je dat misschien.
Maar waarom zou je?
Omdat de rest blijft?
Omdat de tijd nog niet voorbij is?
Omdat stoppen voelt alsof je iets niet kunt?
Dat zijn interessante vragen.
Je hoeft niet te wachten op toestemming
Ook dat kun je op een yogamat oefenen.
Je hoeft niet te wachten totdat ik zeg:
“En kom maar uit de houding.”
Als jouw lichaam eerder klaar is, ben jij klaar.
Ik voel jouw lichaam niet.
Jij wel.
Dat betekent dat mijn instructie nooit belangrijker kan zijn dan een duidelijk signaal van jouw lichaam.
En dat is buiten de yogazaal eigenlijk niet anders.
Toch geven we onze grens vaak uit handen
We wachten tot iemand zegt:
“Je hebt wel genoeg gedaan.”
“Ga nou eens zitten.”
“Je hoeft niet mee hoor.”
“Doe maar rustig aan.”
En dan voelen we opluchting.
Eindelijk toestemming.
Maar wat als jij dat iets eerder zelf kunt voelen?
Niet omdat iemand anders zegt dat het genoeg is.
Maar omdat jíj merkt:
Voor mij is het genoeg.
Een grens hoeft niet hard te zijn
Dat vind ik ook belangrijk.
Een grens is niet altijd een groot:
NEE.
Soms is het heel klein.
Vandaag iets minder.
Deze houding niet.
Vanavond thuisblijven.
Morgen antwoorden in plaats van nu.
Een kwartier eerder stoppen.
Niet uitleggen waarom.
Een grens hoeft niet pas te bestaan wanneer je bereid bent ervoor te vechten.
Je kunt ook merken dat je juist méér kunt dan je dacht
Want luisteren naar je lichaam betekent niet dat je altijd moet stoppen zodra iets moeilijk wordt.
Dat zou de andere kant zijn.
Soms voel je:
Dit is intens…
maar het is oké.
Je adem blijft rustig.
Je voelt je stevig.
Je kunt nog even blijven.
Ook dat is waardevolle informatie.
Je leert dus niet alleen waar je moet stoppen.
Je leert onderscheid maken.
Is dit ongemakkelijk of klopt het niet?
Dat verschil wordt steeds duidelijker wanneer je vaker yoga doet.
Niet iedere inspanning is te veel.
Niet iedere weerstand is een grens.
Niet iedere spanning betekent dat je moet stoppen.
Soms is iets gewoon nieuw.
Soms vraagt een houding kracht.
Soms wiebel je.
Soms is het even lastig.
Je lichaam leren kennen betekent dat je steeds beter leert onderscheiden:
Dit kan ik dragen.
en:
Dit is genoeg.
Dat is veel waardevoller dan altijd binnen je comfortzone blijven
Yoga gaat voor mij niet over jezelf voortdurend beschermen tegen alles wat moeilijk voelt.
Je mag kracht gebruiken.
Je mag iets nieuws proberen.
Je mag merken dat je meer kunt dan je dacht.
Maar niet automatisch.
Niet omdat je vindt dat je moet.
Je blijft in contact met jezelf terwijl je het doet.
Dat is het verschil.
En dan gebeurt er buiten de mat iets interessants
Je krijgt een verzoek.
Normaal zou je meteen ja zeggen.
Maar nu is er een halve seconde.
Je voelt.
Wil ik dit eigenlijk?
Je hoeft nog niet eens nee te zeggen.
Alleen die halve seconde is al anders.
Er zit ineens ruimte tussen wat iemand vraagt en jouw antwoord.
Misschien zeg je nog steeds ja
Prima.
Maar dan is het een ander ja.
Niet automatisch.
Niet omdat je denkt dat het van je verwacht wordt.
Maar omdat je gevoeld hebt en besluit:
Ja, dit wil ik.
En soms wordt het nee.
Of:
“Ik laat het je morgen weten.”
Of:
“Vandaag lukt niet.”
Dat zijn kleine verschuivingen.
Maar ze beginnen allemaal op dezelfde plek.
Bij voelen.
Je hoeft je grens niet pas te respecteren wanneer je haar kunt verdedigen
Misschien weet je niet precies waarom je iets niet wilt.
Misschien kun je geen prachtig argument geven.
Je lichaam geeft alleen aan:
Dit voelt niet goed.
Dat is informatie.
Je kunt ernaar luisteren zonder meteen een heel verhaal te hebben.
Net zoals op je yogamat.
Je hoeft niet aan mij uit te leggen waarom je uit een houding komt.
Je komt eruit.
Klaar.
Dat is wat yoga je kan leren
Niet waar jouw grens ligt.
Dat kan niemand anders voor je bepalen.
Maar wel hoe je haar eerder kunt herkennen.
In je adem.
In spanning.
In vermoeidheid.
In weerstand.
In het gevoel dat iets genoeg is.
En hoe vaker je daarnaar luistert, hoe minder hard je lichaam hoeft te worden om jouw aandacht te krijgen.
Misschien hoef je dan niet meer te wachten tot:
Ik kan echt niet meer.
Misschien wordt:
Dit is genoeg voor mij.
al voldoende.
En dat is een grens waar je niet tegenaan hoeft te botsen.
Je kunt haar ook gewoon voelen aankomen.
Vind je het lastig om te voelen wanneer iets genoeg is?
Tijdens mijn Mindpiece yogalessen draait het niet om volhouden of zo ver mogelijk komen. Juist op de mat kun je oefenen met voelen wanneer je lichaam wil bewegen, wanneer je kunt blijven en wanneer iets genoeg is.
Ik geef Slow Flow en Yin Yoga in Benthuizen en Slow Flow in Boskoop. Je kunt eerst een proefles volgen en ervaren hoe het is om niet alleen een houding te volgen, maar vooral jezelf.
