Misschien herken je het.
Je ligt eindelijk rustig op de bank en merkt ineens dat je buik helemaal niet ontspannen is.
Je houdt hem vast.
Trekt hem een beetje in.
Of er zit een gevoel van spanning laag in je buik waar je gedurende de dag nauwelijks aandacht aan had besteed.
Soms merk je het pas tijdens yoga.
Tijdens een meditatie.
Wanneer je bewust ademt.
Of wanneer iemand zegt:
“Ontspan je buik maar.”
En je ineens denkt:
O.
Ik wist niet eens dat ik hem aanspande.
Spanning in je onderbuik of bekken kan allerlei oorzaken hebben.
Soms speelt stress mee.
Soms ademhaling.
Soms spierspanning.
Soms een gewoonte zoals voortdurend je buik inhouden.
En soms is er een lichamelijke oorzaak die medische aandacht verdient.
Binnen womb work wordt spanning in het bekken soms snel gekoppeld aan opgeslagen emoties, trauma of geblokkeerde vrouwelijke energie.
Maar daar wil ik voorzichtiger mee zijn.
Je lichaam is ingewikkelder dan:
spanning = emotionele blokkade.
Tegelijkertijd kan het ontzettend waardevol zijn om te ontdekken hoeveel spanning je eigenlijk vasthoudt.
Niet om daar onmiddellijk een verhaal achter te zoeken.
Maar om te beginnen met iets veel eenvoudigers:
Wat voel ik eigenlijk in mijn onderbuik en bekken?
Hoe voelt spanning in je onderbuik?
Spanning hoeft niet voor iedereen hetzelfde te voelen.
Misschien ervaar je:
een harde buik;
druk;
een trekkend gevoel;
een strak gevoel;
onrust;
de neiging je buik in te trekken;
moeite om je buik los te laten.
Misschien merk je vooral dat je nauwelijks beweging voelt wanneer je ademt
Of dat je automatisch je buik aanspant wanneer iemand dichtbij komt.
Wanneer je geconcentreerd werkt.
Of wanneer je gestrest bent.
Het kan ook veel subtieler zijn
Je merkt misschien pas hoeveel spanning je vasthoudt wanneer die even vermindert.
Dan denk je:
Was ik dit al die tijd aan het doen?
Waarschijnlijk zonder dat je het doorhad.
Waarom span je je buik onbewust aan?
Er is niet één oorzaak.
En dat is belangrijk om meteen te zeggen.
Een gespannen onderbuik kan niet simpelweg worden teruggebracht tot één emotie of psychologisch patroon.
Soms is aanspannen gewoon een gewoonte
Je hebt misschien jarenlang je buik ingetrokken.
Voor foto’s.
In strakke kleding.
Op het strand.
Misschien heb je ooit geleerd:
buik in, borst vooruit.
En inmiddels hoef je daar niet eens meer bewust over na te denken.
Je lichaam doet het vanzelf.
Dat betekent niet dat er iets diepgaands achter moet zitten
Soms is een gewoonte gewoon een gewoonte.
Maar het interessante is:
merk je haar nog op?
Je buik inhouden kan zo normaal worden dat je het niet meer voelt
Probeer het nu eens.
Niet bewust ontspannen.
Alleen opmerken.
Hoe is je buik op dit moment?
Zacht?
Aangespannen?
Trek je hem een beetje naar binnen?
Laat vervolgens je uitademing komen
En kijk of er iets verandert.
Niet forceren.
Misschien nauwelijks
Ook goed.
Het gaat niet om een perfecte ontspannen buik.
Het gaat om bewustwording.
Stress kan lichamelijke spanning geven
Stress is niet alleen iets wat je denkt.
Je kunt stress lichamelijk ervaren.
Misschien herken je:
gespannen schouders;
een strakke kaak;
sneller ademen;
een onrustige buik;
verhoogde spierspanning.
Het lichaam bereidt zich bij stress als het ware voor op actie
Dat is op zichzelf geen probleem.
Stressreacties horen bij het menselijk lichaam.
Maar wanneer je langere tijd veel spanning ervaart, kun je ook merken dat ontspannen minder vanzelfsprekend voelt
Je bent klaar met werken.
Maar je lichaam lijkt nog niet klaar.
Je ligt op de bank.
En toch blijf je ergens ‘aan’.
In waarom je lichaam niet meteen ontspant als je eindelijk rust hebt lees je meer over waarom lichamelijke rust en mentale toestemming om te stoppen niet altijd tegelijkertijd komen.
Kun je stress voelen in je onderbuik?
Ja, stress kan samengaan met lichamelijke sensaties in de buik.
Maar dat betekent niet dat alle spanning in je onderbuik door stress komt.
Dat onderscheid is belangrijk
Buik- en bekkenklachten kunnen verschillende lichamelijke oorzaken hebben.
Heb je nieuwe, aanhoudende, ernstige of onverklaarde klachten, laat die dan passend medisch beoordelen.
Gebruik een verklaring als ‘het is stress’ niet om lichamelijke klachten automatisch weg te wuiven
Lichaamswerk kan een aanvulling zijn.
Geen diagnose.
Je adem en je onderbuik
Wanneer je ademt, beweegt er meer dan alleen je borstkas.
Je middenrif speelt een belangrijke rol bij de ademhaling en er vindt beweging plaats in de romp.
Je hoeft die anatomie niet volledig te begrijpen om iets te kunnen waarnemen
Ga eens liggen.
Leg eventueel een hand op je buik.
Adem zoals je normaal ademt
Niet dieper.
Niet langzamer.
Gewoon zoals het nu gaat.
Voel je beweging onder je hand?
Misschien duidelijk.
Misschien heel weinig.
Er bestaat geen goed antwoord
Je bent aan het waarnemen.
Meer niet.
Waarom ga je soms hoog ademen als je gespannen bent?
Ademhaling verandert voortdurend.
Tijdens inspanning.
Praten.
Lachen.
Slapen.
En ook tijdens spanning of stress kan je adem veranderen
Misschien wordt hij sneller of oppervlakkiger.
Misschien merk je dat je regelmatig je adem vasthoudt.
Dat laatste gebeurt verrassend makkelijk tijdens concentratie
Je leest iets.
Typt.
Probeert iets af te krijgen.
En ineens:
een grote zucht.
Alsof je lichaam je eraan herinnert dat ademen ook nog best handig is.
Ademwerk kan je bewuster maken van spanning
Dat is één van de redenen waarom ademwerk interessant kan zijn.
Niet omdat iedere ademtechniek automatisch je bekken ‘opent’.
Maar omdat bewust aandacht geven aan je adem je ook bewuster kan maken van andere lichamelijke sensaties
Waar houd ik vast?
Waar beweegt mijn adem makkelijk?
Waar span ik aan?
In ademwerk en stress: wat gebeurt er in je lichaam? lees je meer over de relatie tussen ademhaling, stress en lichaamsbewustzijn.
En hoe zit het met je bekkenbodem?
De bekkenbodem bestaat uit spieren in het onderste deel van het bekken.
Net als andere spieren kunnen die aanspannen en ontspannen.
Sommige mensen hebben juist te weinig spanning of kracht
Anderen kunnen klachten hebben waarbij een te hoge spanning een rol speelt.
Dat is één van de redenen waarom simpelweg zeggen:
“Span je bekkenbodem meer aan”
niet voor iedereen een goed advies is.
Heb je klachten zoals pijn, problemen rondom plassen of ontlasting, of pijn tijdens seks, dan kan beoordeling door een passende zorgprofessional, bijvoorbeeld een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut, relevant zijn.
Je bekkenbodem hoeft niet voortdurend aangespannen te zijn
We denken bij spieren vaak:
sterker is beter.
Maar spieren moeten niet alleen kunnen aanspannen.
Ze moeten ook kunnen ontspannen en samenwerken met de rest van het lichaam
Daarom is lichaamsbewustzijn interessant.
Niet:
Hoe krijg ik mijn bekkenbodem zo sterk mogelijk?
Maar eerst:
Merk ik eigenlijk wanneer ik aanspan en ontspan?
Kun je spanning in je bekken krijgen door emoties?
Emoties kunnen samengaan met lichamelijke veranderingen.
Dus ja, je kunt merken dat je tijdens angst, spanning, verdriet of andere emoties ook lichamelijk aanspant.
Maar daaruit volgt niet dat iedere spanning in het bekken een specifieke emotionele oorzaak heeft
Dat zou te simpel zijn.
In kunnen emoties zich opslaan in je baarmoeder? schreef ik uitgebreid over dit verschil.
Je kunt een emotie lichamelijk ervaren zonder dat die emotie letterlijk in een lichaamsdeel opgeslagen ligt
Dat geeft een veel genuanceerder uitgangspunt.
Waarom voelt je bekken soms gespannen tijdens intimiteit?
Dat kan verschillende oorzaken hebben.
Misschien ben je zenuwachtig.
Voel je je niet volledig op je gemak.
Verwacht je pijn
Heb je tijd nodig om opgewonden te raken.
Of speelt er iets lichamelijks.
Ook hier geldt:
probeer niet onmiddellijk één verklaring te kiezen.
Maar het kan wel interessant zijn om te merken wat je lichaam doet.
Span ik aan?
Houd ik mijn adem vast?
Wil ik eigenlijk langzamer?
Heb ik überhaupt zin?
Dat zijn waardevolle vragen.
Ontspannen kun je niet altijd bevelen
Dit vind ik belangrijk.
We zeggen makkelijk:
Ontspan.
Maar probeer maar eens op commando volledig te ontspannen terwijl je gespannen bent.
Zodra ontspannen een taak wordt, kun je er zelfs gespannener van worden
Waarom lukt het niet?
Ik moet loslaten.
Mijn bekken zit vast.
Voor je het weet heb je een nieuw probleem gecreëerd.
Misschien hoeft de eerste stap daarom niet ontspanning te zijn
Maar bewustwording.
Ik merk spanning.
Dat is alles.
Je hoeft spanning niet meteen los te laten
Dat klinkt misschien vreemd in een wereld waarin voortdurend over ‘loslaten’ wordt gesproken.
Maar wat als je eerst niets doet?
Je voelt spanning in je onderbuik
En in plaats van:
weg ermee,
denk je:
interessant.
Hoe voelt die spanning?
Waar begint hij?
Verandert hij als je beweegt?
Wordt hij sterker als je je adem bewust probeert te sturen?
Minder wanneer je gaat liggen?
Je wordt nieuwsgierig naar je lichaam zonder onmiddellijk te proberen het te repareren
Dat is voor mij een belangrijk onderdeel van lichaamsbewustzijn.
Waarom merk je spanning soms pas tijdens yoga?
Omdat je tijdens een gewone dag vaak weinig aandacht hebt voor subtiele lichamelijke sensaties.
Tijdens yoga verandert dat.
Je beweegt langzamer
Je aandacht gaat naar je lichaam.
Je bent minder afgeleid.
En ineens merk je:
mijn kaken zijn gespannen.
Mijn schouders zitten hoog.
Mijn buik is hard.
Dat betekent niet noodzakelijk dat yoga ineens verborgen spanning heeft gecreëerd.
Je merkte haar misschien gewoon eerder niet op.
Yin Yoga en het bekkengebied
Bij Yin Yoga blijf je langere tijd in relatief rustige houdingen.
Daardoor krijg je tijd om lichamelijke sensaties waar te nemen.
Houdingen rondom heupen en benen kunnen je aandacht naar het bekkengebied brengen
Daar wordt soms bij gezegd dat yoga ‘opgeslagen emoties uit de heupen losmaakt’.
Daar zou ik niet zo stellig in zijn
Maar je kunt tijdens zo’n houding wel emoties opmerken.
Omdat je vertraagt.
Omdat iets intens voelt.
Omdat je gedachten naar voren komen.
Of simpelweg omdat je eindelijk even stil bent.
In wat doet Yin Yoga met je lichaam? lees je meer over wat er tijdens een rustige yogapractice kan gebeuren.
Waarom je heupen niet letterlijk al je emoties bewaren
Dit is een populaire uitspraak:
“The hips store emotions.”
Het klinkt aantrekkelijk omdat veel mensen emotie ervaren tijdens heupopeners.
Maar dat is niet hetzelfde als bewijs dat emoties letterlijk als pakketjes in de heupen worden opgeslagen
Je kunt de ervaring serieus nemen zonder de verklaring letterlijk te maken.
Misschien voel je tijdens een houding ineens verdriet
Dat verdriet is echt.
Je hoeft alleen niet automatisch te concluderen dat het jarenlang in je heupspieren zat.
Womb work en spanning in het bekken
Binnen womb work wordt bewust aandacht gegeven aan het bekken en de onderbuik.
Dat kan door:
meditatie;
adem;
beweging;
dans;
aanraking.
Daardoor kun je je bewuster worden van spanning
Misschien ontdek je dat je je buik vaak inhoudt.
Of dat je nauwelijks met je heupen beweegt.
Of dat aandacht voor je onderbuik juist heel prettig voelt
Geen van die ervaringen hoeft iets specifieks te betekenen.
Ze mogen eerst gewoon ervaringen zijn.
Moet je je womb openen?
Je komt binnen womb work soms taal tegen over een ‘gesloten womb’ of het ‘openen van je bekken’.
Ik zou daar voorzichtig mee zijn.
Je bent niet gesloten omdat je spanning voelt
Je bent niet minder vrouwelijk omdat je weinig voelt.
En je hoeft je lichaam niet open te forceren.
Zeker niet wanneer aandacht voor het bekkengebied onveilig of overweldigend voelt
Meer voelen is niet automatisch beter.
Spanning kan ook bescherming zijn
Stel dat je in een situatie bent waarin je je ongemakkelijk voelt.
Dan kan je lichaam daarop reageren.
Misschien trek je je terug
Span je aan.
Word je stil.
Je hoeft zo’n reactie niet onmiddellijk weg te ademen
Misschien geeft ze informatie.
Voel ik me hier eigenlijk prettig?
Dat betekent niet dat iedere lichamelijke spanning automatisch een betrouwbare ja-of-nee-meter is
Maar ze kan wel reden zijn om even aandacht te geven aan wat je ervaart.
Je lichaam hoeft niet altijd zacht te zijn
Binnen vrouwelijke spiritualiteit wordt veel gesproken over verzachten.
Zakken.
Ontvangen.
Loslaten.
Mooie woorden
Maar ze kunnen ook een nieuw ideaal creëren.
Alsof een verbonden vrouw altijd zacht en ontspannen is.
Dat hoeft helemaal niet
Je lichaam mag ook krachtig zijn.
Aangespannen wanneer dat nodig is.
Actief.
Alert.
De vraag is niet:
Ben ik altijd ontspannen?
Maar eerder:
Kan mijn lichaam bewegen tussen inspanning en ontspanning?
Waarom rust soms niet genoeg is
Misschien denk je:
Maar ik rust toch?
Je ligt ’s avonds op de bank.
Toch voel je spanning
Omdat lichamelijk tot rust komen niet altijd hetzelfde is als stoppen met bewegen.
Je kunt stilzitten en ondertussen:
scrollen;
nadenken;
plannen;
mails beantwoorden;
je zorgen maken.
Je lichaam ligt misschien stil.
Maar je aandacht is nog volop actief.
Beweging kan soms prettiger zijn dan stilzitten
Wanneer je gespannen bent, hoef je niet altijd meteen te mediteren.
Misschien wil je lichaam bewegen.
Wandelen
Rekken.
Je heupen bewegen.
Dansen.
Rustige yoga.
Dat kan voor sommige mensen prettiger voelen dan onmiddellijk twintig minuten stil liggen.
Luister dus niet alleen naar het advies:
je moet ontspannen.
Onderzoek welke vorm van beweging of rust op dat moment prettig voelt.
Oefening 1: merk op of je je buik inhoudt
Doe dit gewoon terwijl je deze blog leest.
Voel je buik.
Verander nog niets
Trek je hem in?
Span je hem aan?
Houd je misschien zelfs je adem een beetje vast?
Adem uit.
En kijk wat er gebeurt.
Niet bewust je buik naar buiten duwen
Alleen toestaan dat je lichaam beweegt zoals het beweegt.
Blijf hier drie ademhalingen.
Klaar.
Oefening 2: onderbuik en adem
Ga liggen als dat prettig is.
Leg één hand op je borst en één hand op je onderbuik.
Adem normaal
Je hoeft niet diep te ademen.
Voel waar beweging plaatsvindt
Misschien vooral onder je bovenste hand.
Misschien beide.
Misschien verandert het gedurende een paar minuten
Observeer.
Niet corrigeren.
Oefening 3: beweeg je bekken
Ga staan met je voeten comfortabel uit elkaar.
Buig je knieën eventueel een klein beetje.
Beweeg je bekken langzaam van links naar rechts
Daarna naar voren en achteren.
Maak eventueel een rustige cirkel
Niet groot.
Niet sexy.
Niet zoals het ‘hoort’
Vraag alleen:
Welke beweging voelt prettig?
Doe dit één of twee minuten.
Oefening 4: spanning en ontspanning leren onderscheiden
Soms weet je pas hoe spanning voelt wanneer je het bewust even versterkt.
Je kunt dat heel mild proberen met je handen.
Maak een vuist
Niet maximaal.
Houd een paar seconden vast.
Laat los
Voel het verschil.
Dat verschil tussen aanspannen en loslaten kun je vervolgens ook op andere plekken leren herkennen.
Je hoeft niet meteen met je bekkenbodem te beginnen
Lichaamsbewustzijn kun je overal oefenen.
Oefening 5: vraag niet waarom, maar wanneer
Wanneer je vaak spanning in je onderbuik opmerkt, kun je nieuwsgierig worden naar patronen.
Niet meteen:
Waarom heb ik dit?
Maar:
Wanneer merk ik het?
Tijdens werk?
In de auto?
Wanneer ik haast heb?
Tijdens seks?
Wanneer ik mijn telefoon gebruik?
Tijdens moeilijke gesprekken?
Vlak voor mijn menstruatie?
Dat kan veel concretere informatie geven dan onmiddellijk zoeken naar een verborgen emotionele betekenis.
Houd een week lang kort bij wat je merkt
Je hoeft geen uitgebreid dagboek bij te houden.
Schrijf bijvoorbeeld alleen:
Moment — sensatie — wat deed ik?
Bijvoorbeeld:
10:30 — buik strak — achter laptop.
15:00 — nauwelijks spanning — wandeling.
20:00 — onderbuik gespannen — drukke avond.
Na een paar dagen zie je misschien een patroon.
Of helemaal niet.
Beide zijn informatie.
Een gespannen onderbuik hoeft niet emotioneel te zijn
Dit verdient herhaling.
Als je pijn of spanning ervaart, probeer dan niet automatisch alles psychologisch te verklaren.
Zeker bij terugkerende of duidelijke lichamelijke klachten is passende medische beoordeling belangrijk
Denk bijvoorbeeld aan klachten die ernstig zijn, aanhouden, veranderen of samengaan met andere symptomen.
Een arts of gespecialiseerde zorgprofessional kan helpen beoordelen wat er speelt.
Een meditatie kan dat niet.
En lichamelijke klachten zijn niet ‘minder diep’
Soms ontstaat binnen holistische kringen bijna het tegenovergestelde probleem.
Een lichamelijke verklaring voelt dan te simpel.
Alsof er per se een emotionele of spirituele oorzaak onder moet zitten
Maar je lichaam is op zichzelf al complex genoeg.
Niet alles hoeft een verborgen boodschap te hebben om aandacht te verdienen.
Womb awareness in plaats van womb fixing
Daarom vind ik womb awareness opnieuw een mooie term.
Je hoeft je bekken niet te fixen.
Je hoeft niet voortdurend spanning los te laten
Je leert eerst:
opmerken;
voelen;
onderscheiden.
Wanneer ben ik gespannen?
Wanneer voelt mijn buik zacht?
Hoe reageert mijn lichaam op rust?
Op beweging?
Op stress?
Op plezier?
Je bouwt als het ware een beter beeld op van je eigen lichamelijke ervaring.
Je bekken hoeft niet alleen een plek van spanning te zijn
Dit is misschien nog belangrijker.
Wanneer we steeds praten over spanning in het bekken, opgeslagen emoties en trauma, kan dit hele gebied zwaar gaan voelen.
Alsof er vooral problemen wonen
Maar je bekken is óók betrokken bij:
beweging;
seksualiteit;
plezier;
dans;
kracht;
dagelijks bewegen.
Daarom wil ik niet alleen vragen:
Waar zit spanning?
Maar ook:
Waar voelt beweging fijn?
Waar ervaar ik plezier?
Dat verandert de relatie met je lichaam.
Van spanning naar plezier
Stel dat je merkt dat je je buik vaak aanspant.
Dan hoeft je volgende doel niet te zijn:
Ik moet mijn buik voortaan ontspannen houden.
Dat wordt weer controle
Misschien kun je iets anders doen.
Bewegen op muziek.
Een warme douche nemen.
Een rustige yogales.
Ademen zonder iets te willen bereiken.
Niet om spanning weg te krijgen
Maar om je lichaam ook andere ervaringen te geven.
Ontspanning is niet het einddoel van lichaamswerk
Je hoeft niet de kalmste versie van jezelf te worden.
Je bent een levend mens.
Soms ben je ontspannen
Soms enthousiast.
Soms boos.
Soms seksueel opgewonden
Soms alert.
Je lichaam beweegt mee.
Misschien is het doel daarom niet permanente ontspanning
Maar meer keuze en bewustzijn.
Weten wat je voelt.
Merken wanneer iets verandert.
En jezelf niet voortdurend overslaan.
The Return Method™
Binnen The Return Method™ is spanning in je onderbuik of bekken daarom niet automatisch iets wat we moeten wegwerken.
We beginnen met aandacht.
Binnen Inner Guru leer je waarnemen.
Houd ik mijn buik vast?
Wat gebeurt er met mijn adem?
Waar voel ik spanning?
Niet:
Wat is er mis met mij?
Maar:
Wat gebeurt er nu?
Dat verschil lijkt klein, maar het verandert de hele manier waarop je naar je lichaam kijkt.
Binnen Heart’s Wild Honesty kunnen vervolgens andere vragen ontstaan.
Wanneer span ik mezelf aan?
In welke situaties merk ik dat ik over mijn eigen signalen heen ga?
Waar zeg ik ja terwijl ik eigenlijk wil vertragen?
Soms ontdek je patronen.
Soms niet.
Je hoeft niets te verzinnen.
Maar daar stopt het voor mij niet.
Want als lichaamswerk alleen draait om spanning vinden en loslaten, blijf je je lichaam bekijken als een probleem dat opgelost moet worden.
Binnen Unleash Your JUICY-ness komt daarom een andere vraag:
Wat voelt goed?
Welke beweging vindt mijn lichaam prettig?
Waar ontstaat plezier?
Waar krijg ik zin van?
Hoe voelt mijn bekken wanneer ik dans in plaats van wanneer ik probeer te ontspannen?
Dat is óók lichaamsbewustzijn.
En binnen Inner Union mogen beide kanten naast elkaar bestaan.
Spanning én ontspanning.
Bescherming én openheid.
Rust én levendigheid.
Je hoeft niet permanent zacht te zijn.
Je hoeft je bekken niet open te maken.
Je hoeft niet ieder gespannen gevoel te analyseren.
Misschien begint verbinding met je onderbuik veel eenvoudiger.
Met één moment waarop je merkt:
hé, ik houd mezelf hier vast.
En vervolgens niet onmiddellijk probeert iets te fixen.
Maar nieuwsgierig wordt naar wat jouw lichaam op dit moment nodig heeft.
Soms is dat rust.
Soms beweging.
Soms afstand.
Soms aanraking.
En soms is het antwoord gewoon:
ik weet het nog niet.
Ook dat mag onderdeel zijn van leren luisteren naar je lichaam.
