Een week geleden vond je die afspraak nog een prima idee.
Nu staat hij vanavond in je agenda en denk je:
Waarom heb ik hier in hemelsnaam ja tegen gezegd?
Je wilt naar huis.
Joggingbroek aan.
Geen mensen.
Geen plannen.
Misschien vroeg naar bed.
En wanneer je in je menstruatie-app kijkt, zie je:
nog drie dagen.
Misschien herken je dit.
Dat je vlak voor je menstruatie minder energie hebt. Sneller vol zit. Meer behoefte krijgt aan rust of gewoon minder zin hebt om overal aan mee te doen.
Dat kán samenhangen met je menstruatiecyclus.
Maar niet iedere vrouw ervaart dit.
En ook als je het wel herkent, betekent het niet dat je iedere maand verplicht drie dagen onder een dekentje moet verdwijnen.
Wat gebeurt er vlak voor je menstruatie?
De periode tussen de eisprong en je volgende menstruatie heet de luteale fase.
Na de eisprong ontstaat uit de follikel waaruit de eicel is vrijgekomen het corpus luteum, ook wel het gele lichaam genoemd.
Dit produceert onder andere progesteron.
Wanneer er geen zwangerschap ontstaat, dalen richting de menstruatie de niveaus van progesteron en oestrogeen.
Uiteindelijk begint een nieuwe menstruatie.
In de fases van je menstruatiecyclus leg ik uitgebreider uit hoe dat proces verloopt.
Sommige vrouwen merken die laatste dagen duidelijk
Misschien verandert je energie.
Je bent sneller moe.
Je slaapt anders.
Je voelt je lichamelijk zwaarder.
Hebt hoofdpijn.
Gevoelige borsten.
Een opgeblazen gevoel.
Of je bent sneller geïrriteerd.
Lichamelijke en emotionele klachten in de periode vóór de menstruatie kunnen onderdeel zijn van premenstruele klachten.
Vermoeidheid is daar één van
Dat betekent niet dat iedere vermoeide dag vóór je menstruatie door hormonen wordt veroorzaakt.
Je kunt ook moe zijn omdat je slecht hebt geslapen.
Omdat je week veel te vol was.
Omdat je kinderen ’s nachts wakker waren.
Omdat je te weinig hebt gegeten.
Omdat je verkouden wordt.
Omdat je al weken onder druk staat.
Je cyclus vindt niet plaats in een vacuüm.
Dat vind ik belangrijk bij alles wat we over cyclisch leven zeggen
We kunnen zo graag één verklaring vinden.
Het zijn mijn hormonen.
Maar jij bent nog steeds een compleet mens.
Je menstruatiecyclus is daar één onderdeel van.
Toch kan er een patroon zijn
Misschien slaap je iedere maand ongeveer dezelfde dagen slechter.
Of merk je steeds een paar dagen vóór je menstruatie:
Mijn batterij loopt sneller leeg.
Dat is interessant.
Niet omdat je meteen iets moet veranderen.
Maar omdat je jezelf iets beter leert kennen.
Moe vóór je menstruatie is iets anders dan moe tijdens je menstruatie
De twee kunnen natuurlijk in elkaar overlopen.
Maar ze hoeven niet dezelfde oorzaak te hebben.
In waarom ben je moe tijdens je menstruatie? schreef ik bijvoorbeeld ook over bloedverlies, hevige menstruaties, pijn en het risico op ijzertekort.
Vóór je menstruatie bloed je nog niet.
Daar spelen dus andere factoren.
Je kunt bijvoorbeeld slechter slapen
Sommige vrouwen merken veranderingen in hun slaap in de dagen vóór hun menstruatie.
Misschien val je moeilijker in slaap.
Word je vaker wakker.
Of voelt je slaap minder herstellend.
Dan kun je overdag natuurlijk vermoeider zijn.
Dat hoeft niet ingewikkelder gemaakt te worden.
Een slechte nacht maakt een mens moe.
Ook wanneer er hormonen op de achtergrond meebewegen.
PMS kan ook een rol spelen
PMS staat voor premenstrueel syndroom.
Daarbij ontstaan terugkerende lichamelijke en/of emotionele klachten in de periode voor de menstruatie, die vervolgens weer verminderen nadat de menstruatie begint.
Vermoeidheid kan één van die klachten zijn.
Maar één dag moe zijn voordat je ongesteld wordt betekent niet automatisch dat je PMS hebt.
Het gaat om een terugkerend patroon van klachten.
Daarom helpt het om een paar maanden te kijken
Niet naar één cyclus.
Maar naar meerdere.
Wanneer begint de vermoeidheid?
Hoeveel dagen vóór je menstruatie?
Wanneer verdwijnt ze?
Welke andere klachten heb je?
Hoe slaap je?
Hoe druk was die week?
Dat geeft veel meer informatie.
Misschien blijkt je menstruatie helemaal niet het belangrijkste patroon
Dat kan ook.
Je denkt:
Ik ben altijd moe voor mijn menstruatie.
Maar wanneer je het bijhoudt, ontdek je:
Ik ben vooral moe wanneer ik slecht slaap.
Of:
De week vóór mijn menstruatie plan ik toevallig vaak mijn agenda net zo vol als alle andere weken, terwijl ik daar minder goed tegen kan.
Of misschien zie je wél iedere maand een duidelijk terugkerend patroon.
Alle uitkomsten zijn nuttig.
Je hoeft niet te bewijzen dat je vermoeidheid hormonaal is om rust te mogen nemen
Deze vind ik belangrijk.
Want soms zoeken we een lichamelijke verklaring voordat een behoefte legitiem voelt.
Ik ben bijna ongesteld, dus ik mag vanavond thuisblijven.
Maar eigenlijk mag je ook thuisblijven omdat je moe bent.
Punt.
Je hebt geen menstruatie-app nodig om een grens geldig te maken
Misschien zegt je agenda:
etentje.
Sporten.
Nog even werken.
Was opvouwen.
Maar je lichaam zegt:
Ik ben klaar voor vandaag.
Je hoeft daar niet altijd naar te luisteren.
Soms moet er iets gebeuren.
Maar het signaal mag wel meewegen.
Dat is iets anders dan je hele leven rond je cyclus organiseren
Ik geloof niet dat iedere vrouw haar agenda volledig moet indelen volgens vier fases.
Dat is voor de meeste levens ook helemaal niet realistisch.
Je kunt moeilijk zeggen:
“Sorry, mijn vergadering moet naar volgende week, want dan zit ik in mijn folliculaire fase.”
Het leven loopt door.
Maar er zit veel ruimte tussen alles aanpassen en helemaal niets voelen
Misschien weet jij na een tijdje:
de laatste twee dagen vóór mijn menstruatie zijn meestal niet mijn beste dagen voor drie sociale afspraken achter elkaar.
Dan kun je daar, waar mogelijk, rekening mee houden.
Niet als regel.
Meer als zelfkennis.
Je plant toch ook anders wanneer je weet dat je slecht hebt geslapen?
Of wanneer je net ziek bent geweest.
Of een extreem drukke werkweek hebt.
Waarom zou informatie over je eigen cyclus niet óók mogen meewegen?
Je cyclus is informatie, geen agenda
Dat onderscheid maakt voor mij veel verschil.
Niet:
Ik zit in mijn luteale fase, dus ik moet rusten.
Maar:
Ik merk dat ik in deze fase vaker moe ben. Wat heb ik vandaag nodig?
Dat houdt de keuze bij jou.
Misschien wil je juist bewegen
Prima.
Sommige vrouwen voelen zich beter na beweging.
Een wandeling.
Yoga.
Hardlopen.
Krachttraining.
Er bestaat geen universele menstruatieregel die zegt dat je vlak voor je menstruatie alleen nog maar zacht mag bewegen.
De vraag is niet: wat hoort?
De vraag is:
Wat werkt voor jou?
Misschien is dat Yin Yoga.
Misschien een stevige training.
Misschien helemaal niets.
Rust betekent bovendien niet altijd stilzitten
Dat wordt vaak door elkaar gehaald.
Je kunt rust ervaren tijdens een wandeling.
In de tuin.
Tijdens koken.
Op de yogamat.
Onder de douche.
Terwijl je muziek luistert.
Of wanneer je alleen in de auto zit en niemand iets aan je vraagt.
Soms is sociale rust belangrijker dan lichamelijke rust
Misschien ben je lichamelijk niet eens zo moe.
Je hebt gewoon geen zin in mensen.
Geen gesprekken.
Geen vragen.
Geen prikkels.
Geen:
“Mam?”
“Schat?”
“Heb je even?”
Dat is ook informatie.
Misschien verlang je niet naar slaap
Misschien verlang je ernaar dat er even niets van je nodig is.
Dat is iets anders.
En daar helpt een dutje niet altijd tegen.
Je kunt acht uur slapen en toch moe zijn van dragen
Mentale belasting kost ook energie.
Onthouden.
Vooruitdenken.
Regelen.
Beslissingen nemen.
Afstemmen.
Kijken wat anderen nodig hebben.
Dat werk is vaak onzichtbaar.
Op dagen waarop je minder marge hebt, wordt het zichtbaarder
Normaal doe je het misschien zonder erbij stil te staan.
Lunch regelen.
Tas inpakken.
Appje sturen.
Boodschappen.
Afspraak maken.
Verjaardag onthouden.
Iets voor werk afmaken.
Maar wanneer je energie lager ligt, voelt ieder extra ding ineens als:
Nóg iets.
Dat betekent niet automatisch dat je hormonen je prikkelbaar maken
Misschien laten ze alleen minder ruimte over om iets te negeren wat sowieso al veel was.
Dat onderscheid vind ik interessant.
In menstruatiecyclus en je stemming schreef ik dat hormonen gevoelens niet automatisch ongeldig maken.
Dat geldt hier ook.
Misschien ben je vlak voor je menstruatie sneller geïrriteerd omdat je minder energie hebt.
Maar misschien doet je partner óók structureel te weinig.
Beide kunnen tegelijk waar zijn.
Je hoeft niet alles weg te lachen met: “Ik moet zeker ongesteld worden”
Misschien wel.
Maar kijk ook naar wat er werkelijk gebeurt.
Waar ben je moe van?
Niet alleen lichamelijk.
Ook in je leven.
Soms is vermoeidheid een capaciteitsprobleem
Niet een motivatieprobleem.
Dat vind ik een belangrijk verschil.
Je denkt:
Waarom kan ik mezelf nergens toe zetten?
Misschien hoef je jezelf niet harder te motiveren.
Misschien heb je vandaag gewoon minder capaciteit.
Minder capaciteit betekent niet dat je lui bent
Je kunt nog steeds precies dezelfde vrouw zijn.
Alleen met minder beschikbaarheid.
Dat gebeurt.
Misschien hoef je op zo’n dag niet alles af te maken
Wat moet werkelijk vandaag?
Wat kan morgen?
Wat kan iemand anders?
Wat hoeft überhaupt niet?
Dat zijn simpele vragen.
Maar ze kunnen veel ruimte geven.
Zeker wanneer jij gewend bent alles als even belangrijk te behandelen
Een mail beantwoorden.
Een kind ophalen.
De was opvouwen.
Een deadline halen.
Een keuken opruimen.
Niet alles heeft dezelfde urgentie.
Toch kan het in je hoofd allemaal als één grote stapel voelen.
Rust kan beginnen met onderscheid maken
Niet met drie uur mediteren.
Gewoon:
Dit wel.
Dit niet.
Dit morgen.
Misschien is dat veel realistischer dan ‘meer selfcare’
Selfcare is zo’n woord waar inmiddels alles onder valt.
Kaarsen.
Bad.
Masker.
Yoga.
Journaling.
Allemaal prima.
Maar als jij daarna om tien uur ’s avonds alsnog de vaatwasser staat uit te ruimen omdat niemand anders het doet, zit het probleem misschien ergens anders.
Soms heb je geen selfcare nodig
Soms heb je taakverdeling nodig.
Of een nee.
Of een lege avond.
Dat klinkt minder mooi op Instagram
Maar kan veel effectiever zijn.
Rust vraagt soms dat iemand anders iets overneemt
En daar kan het ingewikkeld worden.
Want misschien vind je hulp ontvangen lastig.
Je wilt niet zeuren.
Niet afhankelijk zijn.
Je doet het liever zelf.
In waarom ontvangen soms moeilijker is dan geven schreef ik over hoe gemakkelijk we zeggen:
“Nee hoor, hoeft niet.”
terwijl we eigenlijk best graag ja zouden willen zeggen.
Misschien is vlak voor je menstruatie precies het moment waarop dat patroon minder goed vol te houden is.
Omdat je simpelweg minder over hebt
En misschien is dat niet alleen vervelend.
Misschien geeft het informatie.
Over wat jij allemaal doet wanneer je wél veel energie hebt.
Hoeveel draag je eigenlijk op een gewone dag?
Misschien merk je dat pas wanneer je het even niet kunt.
Dat geldt niet alleen voor je cyclus.
Ook ziekte of uitputting kan ineens zichtbaar maken hoeveel taken vanzelfsprekend bij jou terechtkomen.
De oplossing is niet dat je voortaan iedere maand alles moet neerleggen
Maar misschien kan er structureel iets anders.
Waarom moet jij iedere week drie dingen doen die iemand anders ook kan?
Waarom ben jij degene die alles onthoudt?
Waarom moet je eerst bijna omvallen voordat iemand iets overneemt?
Dat zijn interessantere vragen.
Je menstruatiecyclus hoeft niet het probleem op te lossen
Hij kan soms alleen iets zichtbaar maken.
Wat kun je praktisch doen als je moe bent voor je menstruatie?
Begin klein.
Niet met een compleet hormoonprotocol.
Kijk eerst naar de basis.
Slaap je voldoende?
Eet je regelmatig en genoeg?
Is je agenda extreem vol?
Heb je ruimte om te herstellen?
Heb je veel pijn of andere klachten?
Is deze vermoeidheid iedere maand ongeveer hetzelfde?
Maak je avond misschien iets eenvoudiger
Niet omdat je in een bepaalde fase zit.
Maar omdat je moe bent.
Eten bestellen.
Iets makkelijks koken.
Een afspraak verplaatsen.
Niet nog even werken.
De was laten liggen.
Soms is dat genoeg.
Bewegen mag
Rust ook.
Je hoeft niet te kiezen wat theoretisch het beste bij je fase past.
Misschien merk je dat bewegen je juist energie geeft.
Misschien maakt het je leger.
Test niet wat ‘vrouwen’ nodig hebben.
Leer wat jij nodig hebt.
En wees voorzichtig met allerlei supplementen
Online vind je genoeg producten die beloven je hormonen te balanceren, PMS te verminderen of je energie terug te geven.
Begin daar niet zomaar mee omdat je een paar dagen moe bent.
Bij duidelijke of aanhoudende klachten is het verstandiger om eerst te laten beoordelen wat er speelt.
Zeker als je vermoeidheid ernstig is
Ben je niet gewoon wat moe, maar iedere maand volledig uitgeput?
Kun je nauwelijks functioneren?
Heb je ernstige stemmingsklachten?
Veel pijn?
Heel hevige menstruaties?
Blijft je vermoeidheid ook buiten deze fase aanwezig?
Bespreek dat dan met je huisarts.
Niet alles hoeft bij PMS te horen
En zelfs wanneer klachten wél samenhangen met PMS, betekent dat niet dat je ze maar moet verdragen.
Er zijn mogelijkheden om klachten te bespreken en te behandelen.
Je hoeft niet iedere maand dezelfde week af te schrijven omdat je denkt:
Dit hoort nu eenmaal bij mijn cyclus.
Bij zeer ernstige psychische klachten vóór je menstruatie is extra aandacht belangrijk
Sommige vrouwen ervaren veel ernstigere cyclische stemmingsklachten, zoals bij PMDD.
Als je rond je menstruatie ernstige somberheid, angst, wanhoop of andere heftige psychische veranderingen ervaart, zoek dan professionele hulp.
Dat is geen kwestie van simpelweg wat meer rust nemen.
Vrouwelijk welzijn betekent voor mij niet dat we alles normaliseren
Dat we zeggen:
Ja, dat hoort bij vrouw-zijn.
Soms hoort variatie erbij.
Soms vraagt iets aandacht.
Het verschil leer je niet uit één Instagrampost.
Je leert vooral je eigen patroon kennen.
Misschien ben jij drie dagen voor je menstruatie standaard wat vermoeider
En is dat voor jou prima.
Je plant iets minder.
Gaat vroeger naar bed.
En daarna komt je energie terug.
Dan hoeft daar niets opgelost.
Misschien wordt het ieder jaar erger
Dan is dat andere informatie.
Je lichaam hoeft niet iedere maand hetzelfde te zijn om gezond te functioneren
Maar verandering verdient wel aandacht wanneer die duidelijk, langdurig of belastend wordt.
Dat is geen angst.
Dat is gewoon goed voor jezelf zorgen.
Misschien kun je deze maand één ding anders doen
Niet je hele leven omgooien.
Wanneer je merkt:
Daar is die vermoeidheid weer.
vraag dan niet meteen:
Hoe krijg ik dit weg?
Vraag eerst:
Wat kan vandaag minder?
Dat is een heel andere beweging.
Niet alles hoeft opgelost voordat je er rekening mee mag houden
Je hoeft niet te weten of je vermoeidheid voor 20, 40 of 70 procent met je cyclus samenhangt.
Je bent moe.
Dat is op zichzelf al informatie.
En misschien blijkt morgen dat je weer meer energie hebt
Mooi.
Dan beweeg je weer mee.
Niet omdat je volgens een schema moet leven.
Maar omdat een lichaam voortdurend verandert.
The Return Method™
Binnen The Return Method™ gaat lichaamsbewustzijn niet over ieder signaal analyseren totdat je precies begrijpt waar het vandaan komt.
Binnen Inner Guru en Awaken Your Womb gaat het veel meer over leren opmerken vóórdat je automatisch over jezelf heen gaat.
Ik ben moe.
Ik zit vol.
Ik wil vanavond niets.
Ik heb hulp nodig.
Dat zijn geen opdrachten.
Maar het zijn ook geen signalen die je standaard hoeft te negeren.
Misschien is juist dát een andere manier van leven met je lichaam.
Niet alles laten bepalen door je cyclus.
En ook niet verwachten dat je lichaam iedere dag precies hetzelfde beschikbaar is.
Soms is rust niet iets wat je moet verdienen. Soms merk je gewoon dat je haar nodig hebt.
