Je wordt wakker na een normale nacht slapen.
Maar het voelt alsof je nog drie uur zou kunnen blijven liggen.
Je benen zijn zwaar.
Je hoofd komt langzaam op gang.
Zelfs kleine dingen kosten meer moeite dan normaal.
En dan begint je menstruatie.
Ah.
Misschien herken je dat moment.
Vermoeidheid rond je menstruatie komt veel voor. Toch is het niet zo simpel als:
Je bent ongesteld, dus natuurlijk ben je moe.
Er kunnen verschillende dingen tegelijk meespelen.
Hormonale veranderingen.
Pijn.
Slechter slapen.
Bloedverlies.
Hoe druk je dagen zijn.
En soms speelt er iets anders dat aandacht verdient.
Want moe zijn tijdens je menstruatie kan voorkomen.
Maar extreme vermoeidheid hoef je niet automatisch te accepteren als iets wat nu eenmaal bij vrouw-zijn hoort.
Waarom kun je moe zijn tijdens je menstruatie?
Je menstruatie is onderdeel van een hele hormonale cyclus.
In de dagen voordat je menstruatie begint, veranderen de niveaus van onder andere oestrogeen en progesteron.
Wanneer er geen zwangerschap ontstaat, dalen deze hormonen en begint uiteindelijk de menstruatie.
In de fases van je menstruatiecyclus leg ik uitgebreider uit hoe dat proces verloopt.
Die hormonale veranderingen kunnen samengaan met veranderingen in hoe je je voelt.
Maar hormonen zijn maar één stukje van het verhaal.
Vermoeidheid kan al vóór je menstruatie beginnen
Misschien merk je dat je energie niet pas daalt zodra je begint te bloeden.
Je voelt het een paar dagen eerder al.
Je hebt minder zin in afspraken.
Komt ’s ochtends moeilijker uit bed.
Bent sneller klaar met drukte.
Of je merkt alleen:
Ik heb vandaag gewoon minder.
In de dagen voor de menstruatie kunnen vermoeidheid en veranderingen in slaap onderdeel zijn van premenstruele klachten.
Daarom kan het voelen alsof je menstruatie al begonnen is voordat er daadwerkelijk bloedverlies is.
Je lichaam is niet iedere dag hetzelfde
We verwachten vaak dat we iedere dag ongeveer dezelfde hoeveelheid energie beschikbaar hebben.
Dezelfde werkdag.
Hetzelfde gezin.
Dezelfde boodschappen.
Dezelfde sportles.
Dus graag ook dezelfde Fabienne.
Maar zo werkt een lichaam niet.
Ook buiten je menstruatie niet.
Energie verandert voortdurend.
Je menstruatie kan daar een extra laag aan toevoegen
Niet iedere vrouw merkt dat sterk.
De één voelt nauwelijks verschil.
De ander merkt iedere maand een duidelijke dip.
En ook bij dezelfde vrouw kan het per maand verschillen.
De ene menstruatie fiets je overal doorheen.
De volgende wil je om acht uur naar bed.
Dat hoeft niet meteen iets te betekenen.
Pijn kost ook energie
Dat wordt soms vergeten.
Als je menstruatie gepaard gaat met buikkrampen, rugpijn of hoofdpijn, vraagt dat iets van je.
Je kunt minder goed slapen.
Je spant je lichaam misschien ongemerkt meer aan.
Je concentratie kan slechter zijn.
En je bent de hele dag bezig met een lichamelijke sensatie die aandacht vraagt.
Natuurlijk kan dat vermoeiend zijn.
Een slechte nacht telt gewoon mee
Misschien slaap je rond je menstruatie minder goed.
Je hebt pijn.
Voelt je warmer.
Wordt wakker omdat je maandverband, tampon of menstruatiecup moet vervangen.
Of ligt gewoon onrustiger.
Dan is het logisch dat je de volgende dag minder energie hebt.
Niet ieder effect hoeft rechtstreeks door één hormoon verklaard te worden.
Soms ben je moe omdat je slecht hebt geslapen.
Dat klinkt bijna te simpel
Maar juist rondom de cyclus zoeken we snel ingewikkelde hormonale verklaringen.
Terwijl gewone factoren nog steeds bestaan.
Slaap.
Voeding.
Werkdruk.
Stress.
Beweging.
Ziekte.
Hoeveel je van jezelf vraagt.
Ze verdwijnen niet zodra je menstruatie begint.
Bloedverlies kan óók een rol spelen
Dit is een belangrijke.
Tijdens je menstruatie verlies je bloed en daarmee ook ijzer.
Bij een normale menstruatie hoeft dat niet automatisch tot een ijzertekort te leiden.
Maar bij hevige of langdurige menstruaties kan het risico op ijzertekort en bloedarmoede groter worden.
Vermoeidheid kan daar een symptoom van zijn.
Wanneer is vermoeidheid meer dan ‘een beetje moe’?
Misschien voel je je niet alleen wat trager.
Maar echt uitgeput.
Traplopen kost moeite.
Je bent snel buiten adem.
Je voelt je zwak.
Duizelig.
Hebt hartkloppingen.
Hoofdpijn.
Of merkt dat je concentratie steeds slechter wordt.
Dan is het verstandig om niet alleen te denken:
Het zal mijn menstruatie wel zijn.
Bespreek zulke klachten met je huisarts.
Zeker wanneer je veel bloed verliest
Sommige vrouwen leven jarenlang met heel hevige menstruaties omdat ze denken dat dit gewoon hun normale cyclus is.
Maar ‘ik heb dit altijd al gehad’ betekent niet automatisch dat het niet onderzocht hoeft te worden.
Als je heel vaak menstruatieproducten moet vervangen, doorlekt, grote stolsels verliest, lang bloedt of je menstruatie je dagelijkse leven sterk beperkt, bespreek dit dan met je huisarts.
Je hoeft niet eerst om te vallen
Dat klinkt misschien overdreven.
Maar vrouwen zijn soms ontzettend goed in aanpassen.
Je plant op de zwaarste dagen minder.
Draagt altijd extra kleding bij je.
Weet precies waar ieder toilet is.
Slikt pijnstillers.
Gaat door.
En omdat je ermee hebt leren leven, lijkt het normaal.
Gewend zijn aan een klacht is iets anders dan er geen last van hebben
Dat verschil vind ik belangrijk.
Vraag niet alleen:
Heb ik dit altijd?
Maar ook:
Hoeveel beïnvloedt dit mijn leven?
Vermoeidheid kan ook samenhangen met PMS
Wanneer je vooral vóór je menstruatie moe bent en daarnaast andere terugkerende lichamelijke of emotionele klachten hebt, kan PMS een rol spelen.
Bij PMS ontstaan klachten in de periode voor de menstruatie en nemen ze meestal weer af nadat de menstruatie begint.
Niet iedere vermoeide dag vóór je menstruatie is meteen PMS.
Het gaat vooral om een terugkerend patroon.
Daarom kan een paar maanden bijhouden nuttig zijn
Niet obsessief.
Gewoon eenvoudig.
Wanneer begint je menstruatie?
Wanneer voel je de vermoeidheid?
Hoe slaap je?
Heb je veel pijn?
Hoe hevig is het bloedverlies?
Wanneer trekt de vermoeidheid weer weg?
Na een paar maanden kan een patroon duidelijker worden.
In menstruatiecyclus en je stemming schreef ik al dat één losse dag weinig zegt.
Dat geldt hier ook.
Eén keer uitgeput zijn tijdens je menstruatie kan allerlei oorzaken hebben.
Wanneer hetzelfde iedere maand terugkomt, wordt het interessanter om verder te kijken.
Misschien verwacht je ook gewoon te veel van jezelf
Daar zit een heel andere kant aan dit onderwerp.
Stel dat jij tijdens je menstruatie daadwerkelijk wat minder energie hebt.
Wat gebeurt er dan?
Pas je iets aan?
Of verwacht je dat je precies hetzelfde blijft doen?
Veel agenda’s hebben geen menstruatiefase
Maandag is maandag.
Of je nu barst van de energie of met buikpijn wakker wordt.
De kinderen moeten naar school.
Je werk begint.
De hond moet eruit.
De was heeft geen enkele interesse in je progesteron.
Dat is gewoon het echte leven.
Je kunt je leven niet iedere maand volledig stilleggen
En dat hoeft ook niet.
Maar tussen alles afzeggen en doen alsof je niets voelt zit behoorlijk veel ruimte.
Misschien kan er iets af.
Misschien hoeft die avondafspraak niet.
Misschien bestel je eten.
Misschien sla je een zware training over.
Misschien ook niet.
Het gaat niet om wat een menstruerende vrouw ‘hoort’ te doen
Het gaat om wat jij merkt.
Als jij je goed voelt en wilt sporten: sport.
Als jij moe bent en rust nodig hebt: rust.
Zo eenvoudig mag het soms zijn.
Je hoeft geen toestemming van je cyclus te krijgen
En je hoeft je cyclus ook niet te overwinnen.
Dat hele idee van winnen van je lichaam vind ik vreemd.
Alsof je lichaam een tegenstander is die vooral niet in de weg moet zitten van je planning.
Misschien kun je je energie zien als een budget
Niet iedere dag staat er hetzelfde bedrag op je rekening.
Sommige dagen heb je veel.
Andere dagen minder.
Als je op een dag met weinig energie leeft alsof je onbeperkt saldo hebt, betaal je daar ergens voor.
Misschien die avond.
Misschien de volgende ochtend.
Dat betekent niet dat je kwetsbaar bent
Het betekent dat energie eindig is.
Voor iedereen.
Rust hoeft trouwens niet altijd slapen te betekenen
Misschien kun je helemaal niet slapen overdag.
Of word je juist duf van een middagdutje.
Rust kan ook zijn:
even zitten zonder telefoon.
een rustige wandeling.
een afspraak schrappen.
niet koken.
een warme douche.
een boek lezen.
een yogales waarin je niets hoeft te bewijzen.
Kijk vooral wat daadwerkelijk helpt
Niet wat op Instagram als ‘cycle syncing’ wordt voorgeschreven.
Misschien helpt Yin Yoga jou.
Misschien wil je juist naar buiten.
Misschien heb je behoefte aan stilte.
Misschien aan een vriendin en een kop koffie.
Je lichaam is geen standaardprotocol.
Voeding speelt natuurlijk ook mee in je energie
Als je weinig eet omdat je buik onrustig voelt, kan dat je energie beïnvloeden.
Hetzelfde geldt als je door een drukke dag maaltijden overslaat.
Je lichaam heeft nog steeds energie en voedingsstoffen nodig.
Daar hoeft niet meteen een ingewikkeld ‘menstruatiedieet’ van gemaakt te worden.
Je hoeft niet iedere fase anders te eten
Dat soort adviezen worden online veel gedeeld.
Bepaalde zaden in bepaalde fases.
Specifieke voedingsmiddelen om hormonen te ‘balanceren’.
Je hoeft daar niet automatisch in mee.
Een gevarieerd voedingspatroon en voldoende eten zijn belangrijker dan proberen je cyclus met een perfect schema te managen.
En supplementen?
Ook daar zou ik niet zomaar mee beginnen omdat je moe bent rond je menstruatie.
Zeker bij ijzer is het verstandig om eerst te laten beoordelen of er daadwerkelijk sprake is van een tekort en te bespreken wat passend is.
Meer is niet automatisch beter.
Je lichaam is geen experiment waar je eindeloos aan hoeft te sleutelen
Misschien is dat iets wat binnen vrouwelijk welzijn vaker gezegd mag worden.
Niet iedere klacht vraagt om:
een supplement.
een detox.
een hormoonprotocol.
een nieuwe ochtendroutine.
Soms is medisch onderzoek verstandig.
Soms helpt praktische rust.
Soms is er helemaal niets bijzonders aan de hand.
Langdurige stress kan vermoeidheid versterken
Als je al maanden veel draagt, is het moeilijk om precies te zeggen welk deel van je vermoeidheid door je cyclus komt.
Misschien merk je rondom je menstruatie alleen sterker hoeveel er al lag.
Dat betekent niet automatisch dat je menstruatie de oorzaak is.
Je menstruatie kan een moment zijn waarop je marge kleiner voelt
Stel dat je normaal gesproken op 80 procent van je capaciteit leeft.
Dan kun je veel opvangen.
Een slechte nacht.
Een drukke werkdag.
Een extra afspraak.
Maar als je energie een paar dagen lager ligt, merk je dezelfde belasting ineens veel sterker.
Niet omdat je leven die dag objectief zwaarder is.
Maar omdat je minder ruimte over hebt.
Misschien komt irritatie daar ook sneller boven
Je partner vraagt iets kleins.
En je denkt:
Serieus? Moet ík dit nu ook nog doen?
Op een andere dag had je het zonder nadenken gedaan.
Dat kan hormonale invloed zijn.
Vermoeidheid.
Of een combinatie.
Maar misschien zit er óók informatie in.
Want waarom was jij degene die het sowieso zou doen?
Dat vind ik interessant.
Soms laat een dag met minder energie zien hoeveel dingen je normaal automatisch oppakt.
Niet omdat die taken ineens verkeerd zijn.
Maar omdat je minder capaciteit hebt om je eigen grens te negeren.
In waarom je je verantwoordelijk voelt voor anderen schreef ik over hoe snel je bezig kunt zijn met wat iedereen om je heen nodig heeft.
Op dagen dat je energie lager is, wordt dat soms ineens heel zichtbaar.
Iedere vraag voelt groter wanneer je al leeg bent.
Misschien hoef je dan niet alleen je vermoeidheid op te lossen
Misschien mag je ook kijken naar de verdeling.
Wie doet wat thuis?
Welke dingen pak jij automatisch?
Waar kan iemand anders verantwoordelijkheid nemen?
Waar zeg je ja terwijl nee ook mogelijk was?
Rust helpt niet wanneer je daarna alles moet inhalen
Dat is ook zo’n klassieker.
Je neemt een middag rust.
En de volgende dag doe je dubbel zoveel omdat alles is blijven liggen.
Dan voelt rust bijna als schuld opbouwen.
Niet gek dat je er weinig zin in krijgt.
Echte ontlasting vraagt soms dat iets daadwerkelijk van jouw bord verdwijnt
Niet tijdelijk parkeren.
Verdwijnen.
Iemand anders doet het.
Het hoeft niet.
Het wordt later gedaan.
Of goed genoeg is vandaag goed genoeg.
Misschien is dat moeilijker dan een dutje doen
Want daar komen grenzen bij kijken.
Verwachtingen.
Controle.
Hulp ontvangen.
Dingen anders laten gebeuren dan jij ze zou doen.
In waarom ontvangen soms moeilijker is dan geven schreef ik daar uitgebreider over.
Soms is rust niet het probleem.
Soms is het probleem dat jij niet goed weet hoe je iets níét moet dragen.
En dan wordt je menstruatie ineens onderdeel van een veel groter verhaal
Niet omdat je cyclus je leven bestuurt.
Maar omdat je lichaam je soms dwingt iets duidelijker te voelen wat op andere dagen makkelijker naar de achtergrond verdwijnt.
Ik ben moe.
Dat is geen spirituele boodschap.
Het is eerst gewoon informatie.
Je hoeft daar niet meteen een levensles van te maken
Misschien heb je gewoon een dekentje nodig.
En vroeg naar bed.
Dat mag ook.
Maar wat als je iedere maand extreem moe bent?
Dan zou ik niet blijven experimenteren met meer rust alleen.
Zeker wanneer de vermoeidheid ernstig is, lang aanhoudt, erger wordt of gepaard gaat met andere klachten, is het verstandig je huisarts te spreken.
Mogelijke oorzaken van vermoeidheid zijn namelijk veel breder dan de menstruatiecyclus.
Denk niet automatisch: het zijn mijn hormonen
Misschien spelen ze mee.
Maar vermoeidheid kan ook samenhangen met bijvoorbeeld bloedarmoede, schildklierproblemen, slaaptekort, infecties, medicatie, psychische belasting of allerlei andere oorzaken.
Dat kun je zelf niet altijd uit elkaar houden.
Je hoeft geen diagnose op jezelf te plakken
Je hoeft alleen te merken:
Dit voelt niet goed voor mij.
Dat is genoeg reden om een vraag te stellen.
Wanneer kun je in ieder geval contact opnemen met je huisarts?
Bijvoorbeeld wanneer je vermoeidheid heel sterk is of niet meer wegtrekt.
Wanneer je menstruaties erg hevig zijn.
Wanneer je vaak duizelig of kortademig bent.
Wanneer je hartkloppingen ervaart.
Wanneer je cyclus ineens duidelijk verandert.
Wanneer je veel pijn hebt.
Of wanneer je je gewoon zorgen maakt.
Je hoeft niet te wachten tot een klacht ondraaglijk wordt.
Moe zijn is niet automatisch een teken dat je lichaam ‘aan het helen’ is
Ook die wil ik benoemen.
Vermoeidheid krijgt in wellnesskringen soms allerlei betekenissen.
Je lichaam laat los.
Je energie verschuift.
Je systeem integreert.
Misschien voelt zo’n taal soms prettig.
Maar vermoeidheid kan ook gewoon vermoeidheid zijn.
En aanhoudende of ernstige vermoeidheid verdient een nuchtere blik.
Je lichaam serieus nemen betekent niet ieder signaal mystiek maken
Het betekent ook:
goed eten.
slapen.
een afspraak afzeggen.
je bloed laten onderzoeken wanneer daar aanleiding voor is.
naar de huisarts gaan.
praktische hulp vragen.
Dat vind ik óók vrouwelijk welzijn
Niet alleen verbinding met je cyclus.
Sensualiteit.
Verlangen.
Zachtheid.
Maar ook weten:
Hier wil ik iets over laten uitzoeken.
Je hoeft niet iedere maand dezelfde hoeveelheid te kunnen
Misschien is dat uiteindelijk de mildste gedachte.
Je energie hoeft niet perfect constant te zijn.
Je hoeft niet iedere dag dezelfde vrouw af te leveren.
Soms heb je veel.
Soms minder.
De kunst is misschien niet om iedere dip weg te krijgen
Maar om onderscheid te leren maken.
Is dit een gewone dag waarop ik wat minder energie heb?
Is dit een patroon rondom mijn menstruatie?
Vraag ik structureel te veel van mezelf?
Of zijn mijn klachten zo sterk dat ik ze medisch wil laten beoordelen?
Dat zijn heel verschillende vragen.
Begin bij wat er werkelijk gebeurt
Niet bij wat je denkt dat een menstruerende vrouw zou moeten voelen.
Misschien voel je je prima.
Dan hoef je niets aan te passen.
Misschien ben je moe.
Dan mag je daar rekening mee houden.
Misschien ben je iedere maand uitgeput.
Dan mag je verder kijken.
Je hoeft jezelf niet door iedere vermoeidheid heen te duwen
En je hoeft ook niet bang te worden van iedere dag waarop je minder energie hebt.
Er zit een heel gebied tussen negeren en problematiseren.
Daar kun je nieuwsgierig worden.
Hoe is dit voor míj?
Misschien is dat steeds weer de vraag.
Niet:
Wat hoort bij mijn cyclus?
Maar:
Wat is mijn patroon?
The Return Method™
Binnen The Return Method™ gaat lichaamsbewustzijn niet over ieder signaal perfect leren interpreteren.
Binnen Inner Guru en Awaken Your Womb gaat het juist om eerder opmerken.
Niet pas wanneer je volledig leeg bent.
Maar misschien al wanneer je merkt:
Vandaag heb ik minder ruimte.
Dit kost me meer dan normaal.
Ik wil eigenlijk rust.
Dat betekent niet dat je altijd aan ieder signaal gehoor moet geven.
Het betekent dat jouw lichaam mee mag tellen in de keuzes die je maakt.
Ook wanneer de agenda iets anders zegt.
Ook wanneer anderen iets nodig hebben.
Ook wanneer je gewend bent gewoon door te gaan.
Misschien hoeft vermoeidheid niet altijd overwonnen te worden. Soms mag ze eerst gewoon serieus genomen worden.
