De ene week heb je zin om mensen te zien.
Je krijgt dingen gedaan.
Je hoofd voelt helder.
Je hebt zin om te bewegen, plannen te maken, misschien zelfs eindelijk die kast uit te zoeken die je al drie maanden negeert.
Een week later kan hetzelfde leven anders voelen.
Je hebt minder geduld.
Meer behoefte aan stilte.
Je raakt sneller vol.
Of je wilt gewoon even met rust gelaten worden.
En soms vraag je je af:
Waarom voel ik me ineens zo anders?
Misschien heeft je menstruatiecyclus daar iets mee te maken.
Misschien ook niet.
Want je hormonen kunnen invloed hebben op hoe je je voelt, maar ze zijn niet de enige verklaring voor je stemming.
En precies die nuance ontbreekt nogal eens wanneer we over de vrouwelijke cyclus praten.
Je hormonen blijven gedurende de maand niet hetzelfde
Tijdens een natuurlijke menstruatiecyclus veranderen de niveaus van verschillende hormonen.
Onder andere oestrogeen en progesteron stijgen en dalen gedurende de cyclus.
Ook FSH en LH spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van een follikel en het plaatsvinden van de eisprong.
In de fases van je menstruatiecyclus leg ik uitgebreider uit wat er lichamelijk gebeurt tijdens de menstruatie, folliculaire fase, ovulatie en luteale fase.
Die hormonale veranderingen vinden niet alleen plaats in je voortplantingsorganen.
Hormonen kunnen ook samenhangen met processen die invloed hebben op onder andere stemming, slaap, eetlust en energie.
Dat betekent alleen niet dat iedere vrouw iedere maand hetzelfde emotionele patroon doorloopt.
Je bent niet vier verschillende vrouwen
Dat beeld zie je online nogal eens.
Tijdens je menstruatie ben je de wijze, teruggetrokken vrouw.
In je folliculaire fase word je speels en creatief.
Rond je eisprong ben je sociaal, sexy en onweerstaanbaar.
En tijdens je luteale fase verander je langzaam in iemand die niemand meer kan verdragen.
Lekker overzichtelijk.
Alleen werkt een mens meestal niet zo.
Een menstruatiecyclus is geen persoonlijkheidstest
Je kunt hormonale veranderingen merken.
Maar je stemming ontstaat uit veel meer dan hormonen.
Hoe heb je geslapen?
Wat gebeurt er op je werk?
Heb je ruzie met je partner?
Ben je ziek?
Heb je vakantie?
Eet je voldoende?
Ben je bezorgd over iets?
Heb je drie dagen nauwelijks tijd voor jezelf gehad?
Dat doet allemaal mee.
Toch merken sommige vrouwen wel duidelijke patronen
Misschien herken je bijvoorbeeld dat je je in bepaalde dagen van je cyclus vaker energiek voelt.
Of juist gevoeliger.
Sneller geïrriteerd.
Meer naar binnen gericht.
Je kunt veranderingen in libido merken.
Meer of minder behoefte hebben aan mensen.
Of lichamelijke klachten krijgen die vervolgens ook invloed hebben op je humeur.
Dat is niet vreemd.
Vooral vóór de menstruatie merken veel vrouwen verschil
De periode na de eisprong en vóór de menstruatie heet de luteale fase.
In deze fase speelt progesteron een grotere rol en veranderen de niveaus van oestrogeen en progesteron opnieuw richting de menstruatie.
Sommige vrouwen ervaren in de laatste dagen van deze fase klachten zoals:
prikkelbaarheid.
stemmingswisselingen.
somberheid.
vermoeidheid.
gevoelige borsten.
een opgeblazen gevoel.
veranderingen in eetlust.
slechter slapen.
Wanneer zulke klachten duidelijk terugkeren vóór de menstruatie en daarna weer afnemen, kan er sprake zijn van PMS.
Maar niet iedere slechte dag voor je menstruatie is PMS
Dat onderscheid is belangrijk.
Stel:
je menstruatie begint over drie dagen.
Je partner maakt een opmerking die je irritant vindt.
Je wordt boos.
Dat betekent niet automatisch:
Hormonen.
Misschien was de opmerking gewoon irritant.
Hormonen maken je gevoelens niet ongeldig
Dit vind ik misschien wel een van de vervelendste manieren waarop over de vrouwelijke cyclus wordt gesproken.
Alsof een emotie minder serieus genomen hoeft te worden zodra hormonen een rol zouden kunnen spelen.
“Je bent zeker bijna ongesteld.”
Daarmee wordt eigenlijk gezegd:
Wat jij voelt hoeven we niet serieus te nemen, want het komt door je lichaam.
Maar zo simpel is het niet.
Je kunt hormonale invloed ervaren én ergens terecht boos over zijn
Die twee sluiten elkaar niet uit.
Misschien heb je minder marge.
Misschien komt iets sneller binnen.
Misschien ben je vermoeider en daardoor minder bereid om iets weg te lachen.
Maar misschien zie je daardoor óók iets waar je de rest van de maand makkelijker overheen stapt.
Dat betekent niet dat je luteale fase altijd ‘de waarheid’ vertelt
Ook dat idee kom je tegen.
Alsof alles wat je vlak voor je menstruatie denkt de diepste waarheid is die je de rest van de maand onderdrukt.
Dat zou ik niet zo stellig zeggen.
Een gevoel is informatie.
Geen opdracht.
Als je iedere maand rond dezelfde tijd dezelfde irritatie voelt, kan het wel interessant zijn
Niet om direct je baan op te zeggen of je relatie te beëindigen.
Wel om te kijken:
Waar gaat dit eigenlijk over?
Misschien ben je al weken te veel aan het geven.
Misschien staat je agenda te vol.
Misschien stoort iets je daadwerkelijk.
Of misschien merk je dat je in deze dagen simpelweg meer behoefte hebt aan rust.
Alles kan.
Je hoeft niet meteen te handelen
Je kunt iets registreren.
Een paar dagen wachten.
Kijken of het gevoel blijft.
Dat is iets anders dan jezelf niet serieus nemen.
Het is jezelf serieus genoeg nemen om niet ieder gevoel onmiddellijk in een beslissing te veranderen.
Misschien merk je na je menstruatie juist weer meer ruimte
Bij sommige vrouwen neemt na de menstruatie de energie geleidelijk toe.
In de folliculaire fase stijgt onder andere oestrogeen richting de eisprong.
Sommige vrouwen ervaren in deze periode meer energie of een positievere stemming.
Maar ook hier geldt:
het is geen regel.
Misschien voel jij je juist uitgeput na je menstruatie
Bijvoorbeeld omdat je hevig hebt gebloed.
Omdat je slecht hebt geslapen.
Omdat je week druk was.
Omdat je ziek bent geweest.
Of gewoon omdat jouw ervaring anders is.
Je hoeft je niet af te vragen waarom jij niet in je ‘innerlijke lente’ staat te dansen.
Het probleem met cyclusmodellen is niet dat ze altijd waardeloos zijn
Ze kunnen juist helpen.
Een model geeft taal.
Het laat zien dat je lichaam gedurende de maand niet biologisch exact hetzelfde blijft.
Dat kan herkenning geven.
Het probleem ontstaat wanneer een model verandert in een voorschrift.
Dan ga je zoeken naar wat je zou moeten voelen
Ik zit rond mijn eisprong. Waarom heb ik dan geen zin in seks?
Ik ben ongesteld. Waarom wil ik juist sporten?
Ik zit in mijn luteale fase. Is mijn boosheid nu wel echt?
Dan ben je niet meer naar jezelf aan het luisteren.
Dan vergelijk je jezelf met een schema.
Misschien is het interessanter om het om te draaien
Niet:
Hoe hoor ik me in deze fase te voelen?
Maar:
Wat merk ik meestal in deze fase?
Dat is jouw informatie.
Rond de eisprong kan er ook iets veranderen
Rond de ovulatie zijn er opnieuw hormonale veranderingen.
Sommige vrouwen merken bijvoorbeeld verschil in libido, afscheiding of lichamelijke sensaties.
Ook stemming en energie kunnen veranderen.
Maar opnieuw: de verschillen tussen vrouwen zijn groot.
Je hoeft je eisprong niet te voelen.
Je hoeft ook niet ‘meer vrouw’ te zijn rond je eisprong
Je vrouwelijkheid wordt niet sterker omdat je vruchtbaar bent.
En niet minder wanneer je menstrueert.
Ook wanneer je geen cyclus hebt, hormonale anticonceptie gebruikt, in de overgang bent of geen baarmoeder hebt, wordt jouw vrouw-zijn daar niet door bepaald.
Dat vind ik belangrijk binnen een categorie als Vrouwelijk Welzijn.
Je cyclus is onderdeel van je lichaam
Niet de definitie van wie jij bent.
Wat heeft je cyclus met je energie te maken?
Energie en stemming lopen vaak door elkaar.
Als je moe bent, heb je meestal minder marge.
Geluiden komen harder binnen.
Een vraag van iemand voelt sneller als nóg iets.
Je hebt minder geduld.
Dat kan voelen alsof je humeur veranderd is, terwijl vermoeidheid een belangrijk deel van het verhaal is.
Daarom helpt het om niet alleen je stemming bij te houden
Als je nieuwsgierig bent naar je cyclus, noteer dan bijvoorbeeld ook:
hoe je hebt geslapen.
hoe je energie is.
of je pijn hebt.
hoe druk je dagen zijn.
hoeveel behoefte je aan mensen hebt.
of je veel stress ervaart.
Dan krijg je veel meer context.
Anders kun je alles aan hormonen gaan toeschrijven
En dat doet je lichaam eigenlijk tekort.
Stel dat je iedere maand vlak voor je menstruatie volledig uitgeput bent.
Dan kun je zeggen:
“Dat zijn mijn hormonen.”
Maar misschien slaap je in diezelfde periode slecht door lichamelijke klachten.
Misschien heb je hevig bloedverlies.
Misschien is er iets anders aan de hand.
Niet alles hoeft ‘gewoon bij vrouw-zijn’ te horen
Dat is een belangrijke.
Pijn.
Extreme vermoeidheid.
Ernstige somberheid.
Heel hevige bloedingen.
Klachten die je dagelijks functioneren duidelijk beperken.
Je hoeft ze niet automatisch te accepteren omdat je een menstruatiecyclus hebt.
Ook heftige stemmingsklachten verdienen aandacht
Wanneer je voor je menstruatie steeds ernstige somberheid, angst, prikkelbaarheid of andere psychische klachten ervaart die je leven sterk beïnvloeden, bespreek dat dan met je huisarts.
Er bestaat bijvoorbeeld ook PMDD, waarbij stemmingsklachten rondom de menstruatie veel ernstiger kunnen zijn dan bij gewone premenstruele veranderingen.
Dat is niet iets wat je hoeft op te lossen door ‘beter met je cyclus mee te bewegen’.
Je mag medische klachten medisch laten bekijken
Yoga kan fijn zijn.
Rust kan helpen.
Beweging kan prettig zijn.
Een warme kruik kan heerlijk zijn.
Maar niet ieder probleem rondom je cyclus is een leefstijlprobleem.
Stress kan je cyclus óók beïnvloeden
Daarom is het soms lastig om oorzaak en gevolg uit elkaar te halen.
Je hebt veel stress.
Daardoor slaap je slechter.
Je voelt je prikkelbaarder.
Je cyclus verandert.
Vervolgens maak je je zorgen over je cyclus.
En daar krijg je weer extra stress van.
Het lichaam bestaat niet uit losse vakjes.
In stress en je menstruatiecyclus leg ik uitgebreider uit hoe langdurige of sterke stress samen kan gaan met veranderingen in de cyclus.
Maar ook daar geldt:
niet iedere verandering komt door stress.
Je stemming hoeft ook niet iedere maand hetzelfde patroon te volgen
Misschien heb je drie maanden achter elkaar duidelijke prikkelbaarheid vlak voor je menstruatie.
En de vierde maand nauwelijks.
Dat is mogelijk.
Je lichaam bevindt zich iedere maand in een andere context.
Je cyclus herhaalt zich, je leven niet
Dat vind ik eigenlijk een mooie manier om ernaar te kijken.
De hormonale processen volgen opnieuw een bepaalde beweging.
Maar jij stapt nooit twee keer dezelfde maand in.
Vorige maand was je op vakantie.
Deze maand heb je deadlines.
Volgende maand slaap je misschien beter.
Dus waarom zou je ervaring iedere keer exact hetzelfde moeten zijn?
Misschien merk je patronen pas wanneer je langer kijkt
Eén maand zegt niet zoveel.
Maar als je een paar maanden eenvoudige notities maakt, kan iets opvallen.
Bijvoorbeeld:
Ik ben twee of drie dagen voor mijn menstruatie bijna altijd sneller vol.
Of:
Mijn libido lijkt vaker rond dezelfde periode toe te nemen.
Of:
Ik dacht dat mijn stemming cyclisch was, maar eigenlijk lijkt mijn slaap veel meer verschil te maken.
Ook dat laatste kan heel waardevol zijn.
Je hoeft niet alles te tracken
Daar kun je ook weer een dagtaak van maken.
Hartslag.
Temperatuur.
Afscheiding.
Slaap.
Stemming.
Energie.
Honger.
Libido.
Productiviteit.
Sociale behoefte.
En voordat je het weet moet je iedere avond je eigen onderzoeksrapport invullen.
Als je dat leuk vindt: prima.
Maar het hoeft niet.
Begin desnoods met één vraag
Aan het einde van de dag:
Hoe voelde ik me vandaag?
Meer niet.
Na een tijdje kun je terugkijken naast je cyclusdata.
Misschien zie je iets.
Misschien niet.
Je hoeft geen patroon te vinden
Dat vind ik ook belangrijk.
Soms gaan we zo hard zoeken naar verklaringen dat we overal verbanden gaan zien.
Niet iedere slechte dag heeft een hormonale oorzaak.
Niet iedere goede dag ook.
Soms ben je gewoon chagrijnig
Dat mag ook.
Je hoeft er niet meteen een fase van te maken.
Wat kun je met kennis over je cyclus doen?
Vooral iets meer rekening houden met wat je daadwerkelijk bij jezelf merkt.
Stel dat je weet dat je vlak voor je menstruatie vaker moe bent.
Dan kun je, wanneer het mogelijk is, misschien niet precies die week helemaal vol plannen.
Niet omdat het niet mág.
Maar omdat je jezelf kent.
Dat is iets anders dan leven volgens rigide cyclusregels
Je hoeft geen compleet andere agenda voor iedere fase.
Misschien zijn kleine aanpassingen genoeg.
Een avond vrijhouden.
Eerder naar bed.
Minder sociale afspraken.
Of juist wél bewegen omdat je weet dat jij daar goed op gaat.
Jouw patroon is belangrijker dan een Instagramdiagram
Dat geldt eigenlijk voor alles rondom lichaamsbewustzijn.
Je kunt kennis gebruiken als vertrekpunt.
Daarna moet je terug naar jezelf.
Wat gebeurt er hier?
Niet:
Wat zegt het model dat hier zou moeten gebeuren?
Maar:
Wat merk ik?
Misschien ontdek je daardoor ook dat je behoeften veranderen
De ene week heb je meer zin in mensen.
Een andere week wil je alleen zijn.
Soms verlang je naar aanraking.
Soms helemaal niet.
Soms voel je veel levenslust.
Soms wil je vroeg naar bed.
Daar hoeft niet altijd iets opgelost te worden.
Je hoeft niet iedere versie van jezelf gelijk te trekken
Misschien is dat een van de dingen die ik mooi vind aan kijken naar de cyclus.
Niet omdat we alles aan hormonen moeten ophangen.
Maar omdat het laat zien dat verandering normaal is.
Je hoeft je niet iedere dag hetzelfde te voelen om jezelf te zijn.
We verwachten ontzettend veel constantheid van onszelf
Iedere dag even productief.
Even geduldig.
Even sociaal.
Even gemotiveerd.
Even seksueel.
Even creatief.
Maar geen enkel mens functioneert zo.
Ook mannen niet.
Voor vrouwen kan de menstruatiecyclus daar nog een extra laag aan toevoegen
Niet als excuus.
Wel als context.
En context kan soms net iets meer mildheid geven.
Misschien hoef je op een mindere dag niet meteen te denken dat er iets mis is
Misschien ben je moe.
Misschien heb je rust nodig.
Misschien komt je menstruatie eraan.
Misschien had je gewoon een rotdag.
Je hoeft het niet altijd precies te weten.
Tegelijkertijd mag je terugkerende klachten serieus nemen
Mildheid betekent niet alles wegwuiven.
Als jij iedere maand meerdere dagen nauwelijks kunt functioneren door lichamelijke of psychische klachten, verdient dat aandacht.
Bijhouden wanneer klachten ontstaan kan dan juist nuttig zijn om mee te nemen naar je huisarts.
Lichaamsbewustzijn is niet alles zelf oplossen
Soms is lichaamsbewustzijn juist:
Dit gebeurt iedere maand opnieuw.
Dit beïnvloedt mijn leven.
Ik wil weten wat er speelt.
Dat is óók luisteren naar jezelf.
En wat als je hormonale anticonceptie gebruikt?
Dan kan je hormonale patroon anders verlopen dan bij een natuurlijke ovulatoire cyclus.
Afhankelijk van de anticonceptiemethode kan bijvoorbeeld de eisprong worden onderdrukt.
Het klassieke vierfasenmodel is daardoor niet altijd één-op-één toepasbaar.
Dat betekent niet dat je geen veranderingen in stemming of energie kunt ervaren.
Alleen dat je voorzichtig moet zijn met die automatisch koppelen aan dezelfde natuurlijke cyclusfases.
En wat als je helemaal geen duidelijke cyclus hebt?
Ook dan hoef je niets te missen.
Je kunt nog steeds lichaamsbewust leven.
Je energie voelen.
Grenzen merken.
Verlangen herkennen.
Rust nemen.
Sensualiteit ervaren.
Vrouwelijkheid hangt niet af van een menstruatie-app.
Misschien is dat uiteindelijk de kern
Je menstruatiecyclus kan invloed hebben op hoe je je voelt.
Maar hij bepaalt niet wie je bent.
Je hormonen kunnen meebewegen in je stemming.
Maar niet ieder gevoel hoeft hormonaal verklaard.
Je kunt patronen leren herkennen zonder jezelf in vier hokjes te verdelen.
Laat je cyclus informatie geven, geen instructies
Misschien voel je je vandaag anders dan vorige week.
In plaats van meteen te vragen:
Wat is er mis met mij?
kun je nieuwsgierig worden.
Hoe heb ik geslapen?
Wat gebeurt er in mijn leven?
Waar zit ik ongeveer in mijn cyclus?
Heb ik pijn?
Heb ik genoeg gegeten?
Heb ik ruimte gehad?
Wat heb ik nodig?
Niet iedere vraag hoeft een antwoord.
Soms is opmerken al genoeg.
The Return Method™
Binnen The Return Method™ gaat lichaamsbewustzijn niet over het perfect leren lezen van ieder signaal.
Ook niet over leven volgens een vast schema van vrouwelijke fases.
Binnen Inner Guru en Awaken Your Womb gaat het juist over opnieuw leren registreren.
Wat gebeurt er in mijn lichaam?
Wat verandert?
Wat heb ik nodig?
Waar ga ik automatisch overheen?
Je cyclus kan daar onderdeel van zijn.
Niet als een systeem dat bepaalt wie je vandaag moet zijn.
Maar als één van de vele ritmes in je lichaam waar je nieuwsgierig naar kunt worden.
Misschien hoef je jezelf niet iedere week hetzelfde te voelen.
Misschien mag je leren herkennen wie je bent, óók wanneer hoe je je voelt verandert.
