Misschien ben je niet iemand die snel boos wordt.
Tenminste.
Dat denk je.
Je raakt wel geïrriteerd.
Kortaf.
Onrustig.
Je trekt je terug.
Je moppert in de auto.
Je hebt ineens geen zin meer om te praten.
Of je ligt ’s avonds in bed een gesprek opnieuw af te spelen en bedenkt wat je eigenlijk had willen zeggen.
Maar écht boos?
Nee hoor.
Dat ben jij niet.
Misschien.
Maar misschien heb je vooral heel goed geleerd hoe je boosheid eruit moet laten zien zonder ooit daadwerkelijk boos te lijken.
Boosheid heeft een slechte reputatie
Zeker bij vrouwen.
Een boze vrouw wordt al snel gezien als:
lastig.
overdreven.
emotioneel.
onredelijk.
agressief.
dramatisch.
Terwijl boosheid in de basis gewoon een menselijke emotie is.
Net als verdriet.
Angst.
Blijdschap.
Teleurstelling.
Boosheid maakt je niet minder zacht.
Niet minder liefdevol.
Niet minder vrouwelijk.
Toch voelt boos zijn voor veel vrouwen ongemakkelijk
Omdat boosheid iets inneemt.
Ruimte.
Geluid.
Een standpunt.
Een grens.
Boosheid zegt vaak:
dit wil ik niet.
Of:
dit klopt niet voor mij.
En als je gewend bent jezelf aan te passen, kan precies dát spannend zijn.
Misschien ben je beter geworden in begrijpen dan in boos worden
Iemand doet iets wat je raakt.
En voordat je überhaupt merkt wat jij voelt, denk je al:
Hij bedoelt het waarschijnlijk niet zo.
Ze heeft het zelf ook zwaar.
Misschien stel ik me aan.
Ik snap eigenlijk wel waarom ze zo reageerde.
Dat kan empathisch zijn.
Maar begrip hoeft niet automatisch je eigen reactie weg te nemen.
Je kunt iemand begrijpen en toch boos zijn
Die twee kunnen tegelijk bestaan.
Je kunt begrijpen waarom iemand iets deed.
En alsnog vinden dat het niet oké was.
Je kunt compassie hebben voor iemands achtergrond.
En alsnog een grens stellen.
Je kunt van iemand houden.
En woedend zijn over wat diegene deed.
Mensen zijn ingewikkelder dan één emotie tegelijk.
Boosheid hoeft niet eerst redelijk gemaakt te worden
Misschien voel je haar.
Dat is stap één.
Je hoeft niet meteen vast te stellen of je er recht op hebt.
Emoties verschijnen niet pas nadat een onafhankelijke jury heeft besloten dat ze terecht zijn.
Ze zijn er.
Daarna kun je kijken wat je ermee doet.
Een gevoel is informatie. Geen opdracht.
Dat geldt ook voor boosheid.
Boos zijn betekent niet dat je moet schreeuwen.
Geen deuren hoeft dicht te slaan.
Geen bericht hoeft te sturen waar je morgen spijt van hebt.
Je mag boosheid voelen zonder haar direct uit te voeren.
Dat verschil geeft juist ruimte.
Misschien is dat waarom we boosheid vaak verwarren met agressie
Boosheid is een emotie.
Agressie is gedrag.
Dat is niet hetzelfde.
Je kunt ontzettend boos zijn en toch rustig spreken.
Je kunt nauwelijks boosheid voelen en alsnog gemeen handelen.
De emotie zelf is niet het probleem.
Wat je ermee doet kan dat soms wel zijn.
Boosheid kan iets zeggen over een grens
Niet altijd.
Maar vaak wel.
Iemand vraagt voor de zoveelste keer iets terwijl jij al overloopt.
Je partner maakt een opmerking die je niet prettig vindt.
Een collega schuift werk naar je toe.
Iemand verwacht dat jij het wel oplost.
En ergens in jou verschijnt:
Genoeg.
Dat kan boosheid zijn.
Alleen komt dat ‘genoeg’ soms pas heel laat
Je hebt eerst ja gezegd.
Nog een keer ja.
Nog een keer.
Je hebt begrip gehad.
Geschoven.
Opgelost.
Ingeslikt.
En dan is er ineens een enorme reactie op iets kleins.
De vaatwasser.
Een rondslingerende jas.
Een berichtje.
Dat ene kleine ding was misschien niet het echte probleem.
Het was alleen de druppel.
Je was misschien al veel langer over je eigen grens gegaan
Dat is waarom grenzen eerder voelen zo belangrijk kan zijn.
Niet omdat je daarmee nooit meer boos wordt.
Wel omdat je minder vaak hoeft te wachten tot je volledig volgelopen bent.
In waarom je behoefte aan ruimte niet betekent dat je mensen wegduwt schreef ik al over hoe lastig het kan zijn om ruimte te nemen zonder het gevoel te hebben dat je iemand afwijst.
Boosheid verschijnt soms waar een nee te lang niet is uitgesproken
Dat hoeft niet altijd door anderen te komen.
Soms ben jij degene die steeds over je eigen nee heen gaat.
Je wilt eigenlijk thuisblijven.
Maar gaat toch.
Je hebt geen ruimte voor extra werk.
Maar neemt het aan.
Je wilt even alleen zijn.
Maar maakt toch weer een afspraak.
En later ben je geïrriteerd op iedereen.
Terwijl jij misschien degene bent die zichzelf nergens tussen heeft gezet.
Dat is geen reden om jezelf de schuld te geven
Wel een reden om nieuwsgierig te worden.
Waar had je eerder nee willen zeggen?
Waar heb je jezelf overtuigd dat iets wel ging?
Waar dacht je:
Niet zeuren, gewoon doorgaan.
Boosheid kan soms achteraf laten zien waar je jezelf gemist hebt.
Misschien voel je boosheid niet als boosheid
Dat gebeurt ook.
Je voelt eerder vermoeidheid.
Een zwaar gevoel.
Afstand.
Je hebt nergens meer zin in.
Je wilt niet aangeraakt worden.
Alles irriteert je.
Soms zit daar boosheid onder.
Soms ook niet.
Niet ieder gevoel heeft één verborgen oorzaak.
Je hoeft dus niet bij iedere vermoeidheid naar onderdrukte woede te zoeken
Dat wordt al snel een nieuw trucje.
Ik ben moe, dus er zal wel boosheid zitten.
Misschien ben je gewoon moe.
Je lichaam hoeft niet voortdurend een geheime boodschap te verbergen.
Maar als irritatie regelmatig terugkomt, kan het wel interessant zijn om verder te kijken.
Waarover ben ik eigenlijk boos?
Een simpele vraag.
Maar misschien eentje die je niet vaak stelt.
Niet:
Waar moet ik vanaf?
Niet:
Wie heeft er schuld?
Maar:
wat raakt me hier zo?
Soms is het antwoord heel concreet
Ik voel me niet gehoord.
Ik draag te veel.
Ik heb dit al drie keer gezegd.
Mijn grens wordt niet serieus genomen.
Ik heb geen ruimte.
Ik voel me buitengesloten.
Ik ben teleurgesteld.
Ik had iets anders verwacht.
Dat maakt boosheid vaak veel begrijpelijker.
Onder boosheid kan iets anders zitten
Verdriet.
Pijn.
Angst.
Teleurstelling.
Maar dat betekent niet dat boosheid alleen een deksel is dat eraf moet zodat je bij de ‘echte’ emotie komt.
Boosheid is zelf ook echt.
Je hoeft haar niet altijd weg te analyseren.
Soms ben je gewoon boos
Punt.
Iemand deed iets wat je niet oké vond.
Een situatie is oneerlijk.
Je grens werd overschreden.
Je bent klaar met iets.
Daar hoeft niet altijd een zachtere emotie onder gevonden te worden voordat je boosheid serieus mag nemen.
Vrouwen worden vaak sneller aangemoedigd om naar de zachtere laag te gaan
Maar wat zit er onder je boosheid?
Een interessante vraag.
Maar soms wil ik bijna terugvragen:
Waarom mag boosheid zelf niet even bestaan?
Waarom moet ze meteen worden omgezet in verdriet, kwetsbaarheid of compassie voordat ze acceptabel wordt?
Boosheid kan ook helder zijn
Geen chaos.
Geen explosie.
Gewoon een heel helder:
nee.
Dit niet meer.
Zo niet.
Tot hier.
Dat kan juist enorm rustig voelen.
Misschien is dat een vorm van vrouwelijke kracht die minder vaak wordt afgebeeld
Niet alleen ontvangen.
Verzachten.
Stromen.
Openen.
Maar ook:
onderscheiden.
begrenzen.
kiezen.
stoppen.
weggaan.
uitspreken.
Vrouwelijke energie hoeft niet altijd aangenaam te zijn
Dat schreef ik eerder ook rond seksualiteit en zichtbaarheid.
We maken vrouwelijkheid soms zo zacht dat er bijna geen randen meer overblijven.
Maar een mens zonder randen kan zichzelf nauwelijks beschermen.
Grenzen geven vorm
Denk aan een rivier.
Zonder oevers stroomt het water overal heen.
De oevers beperken niet alleen.
Ze maken de rivier ook mogelijk.
Grenzen kunnen hetzelfde doen.
Niet alleen afsluiten.
Ook richting geven.
Boosheid kan helpen zien waar jouw oever ligt
Waar je denkt:
Hier stopt het.
Dit werkt niet voor mij.
Dit wil ik anders.
Niet ieder boos gevoel vraagt om een grens.
Maar het kan wel een aanwijzing zijn.
Je mag eerst voelen voordat je communiceert
Dat kan verstandig zijn.
Zeker wanneer je heel boos bent.
Niet omdat je emotie fout is.
Maar omdat je misschien iets wilt zeggen op een manier die werkelijk uitdrukt wat er speelt.
En niet alleen de eerste explosie.
Schrijven kan daarbij helpen
Pak papier.
Niet je telefoon.
Schrijf wat je eigenlijk zou willen zeggen.
Ongefilterd.
Geen nette versie.
Geen spiritueel volwassen versie.
Gewoon:
Ik ben woest omdat…
Je hoeft het niet te versturen.
Dat is het mooie.
Je kunt op papier veel eerlijker zijn
Omdat niemand gewond raakt door je eerste versie.
Je kunt overdrijven.
Vloeken.
Herhalen.
Alles opschrijven.
En daarna kijken:
Wat hiervan wil ik werkelijk communiceren?
Dat kan een groot verschil maken.
Boosheid heeft soms beweging nodig
Niet als universele regel.
Maar veel mensen herkennen dat fysieke activiteit prettig kan zijn wanneer er veel energie in het lichaam zit.
Wandelen.
Hardlopen.
Dansen.
Schudden.
Sporten.
Niet om de boosheid eruit te ‘detoxen’.
Maar omdat stilzitten met veel activatie soms gewoon niet fijn voelt.
Je hoeft daarbij niemand te slaan om kracht te voelen
Kracht hoeft niet destructief te zijn.
Je kunt stevig staan.
Hard bewegen.
Je armen gebruiken.
Je stem laten klinken als dat veilig kan.
Je lichaam mag soms krachtiger bewegen dan de kleine nette bewegingen die je gewend bent.
Misschien voelt dat eerst belachelijk
Dat mag.
Veel oefeningen rondom expressie voelen in het begin vreemd.
Zeker als je gewend bent alles intern op te lossen.
Je hoeft er ook niets van te vinden.
Kijk alleen wat werkt.
Niet iedere methode past bij iedereen
Sommige mensen vinden schreeuwen bevrijdend.
Anderen raken er juist meer opgejaagd van.
Sommigen willen bewegen.
Anderen stilte.
Je hoeft niet mee te doen met een bepaalde vorm van ‘rage release’ omdat iemand zegt dat vrouwen hun woede moeten bevrijden.
Luister naar wat bij jou past.
Boosheid loslaten is niet altijd het doel
Soms moet er eerst iets veranderen.
Je kunt eindeloos proberen een emotie te reguleren terwijl de situatie die haar oproept blijft bestaan.
Als iemand telkens over je grens gaat, is nóg beter leren ontspannen misschien niet de hele oplossing.
Soms moet er een gesprek komen
Of een nee.
Een andere afspraak.
Minder verantwoordelijkheid.
Meer afstand.
Een beslissing.
Dat kan ongemakkelijk zijn.
Maar emoties reguleren betekent niet dat je alles moet leren verdragen.
Dat is een belangrijk onderscheid
Innerlijk werk mag niet betekenen dat jij steeds beter wordt in situaties verdragen die eigenlijk niet bij je passen.
Soms is persoonlijke groei niet zachter reageren.
Soms is het eerder reageren.
Voordat je volledig vol bent
Voordat je ontploft.
Voordat je drie weken wrok voelt.
Een eerdere:
“Dit werkt niet voor mij.”
kan veel vriendelijker zijn dan een veel te late uitbarsting.
Boosheid en pleasen liggen soms dichter bij elkaar dan je denkt
Als je vaak probeert anderen tevreden te houden, bouwt er makkelijk frustratie op.
Je geeft.
Past aan.
Regelt.
Maar ergens verwacht je misschien ook dat mensen daardoor vanzelf rekening met jou houden.
Wanneer dat niet gebeurt, voelt het pijnlijk.
Terwijl jij je behoefte misschien nooit duidelijk hebt uitgesproken
Dat kan confronterend zijn.
Maar ook bevrijdend.
Want dan ligt er iets binnen jouw invloed.
Niet alles.
Maar wel:
meer zeggen.
eerder aangeven.
minder automatisch ja.
In waarom je jezelf kleiner maakt zonder dat je het doorhebt schreef ik over die kleine aanpassingen waarmee je ongemerkt steeds minder ruimte inneemt.
Boosheid kan soms precies de energie zijn die zegt:
Ik wil niet nóg kleiner.
Dat hoeft niemand bang te maken
Krachtig zijn is niet hetzelfde als intimiderend zijn.
Een duidelijke grens is niet agressief.
Een andere mening is geen aanval.
Boosheid voelen maakt je niet gevaarlijk.
Toch kan het zo voelen als je harmonie belangrijk vindt
Misschien voel je spanning zodra iemand teleurgesteld is.
Een frons.
Een stilte.
Een andere toon.
En meteen wil je repareren.
“Zo bedoelde ik het niet.”
“Laat maar.”
“Het is ook niet zo belangrijk.”
En daar trek je jezelf weer terug.
Je hoeft niet ieder ongemak op te lossen
Dat is een belangrijke oefening.
De ander mag even teleurgesteld zijn.
Boos.
Verward.
Het oneens.
Niet iedere spanning betekent dat de relatie kapotgaat.
Verschil hoort bij relaties
Als twee mensen werkelijk zichzelf zijn, zullen ze soms iets anders willen.
Dat is onvermijdelijk.
Een relatie zonder verschil is vaak geen teken dat twee mensen volledig hetzelfde zijn.
Misschien past één van hen zich gewoon heel goed aan.
Echte intimiteit vraagt dat twee mensen mogen bestaan
Niet één persoon en een spiegel.
Jij met jouw grenzen.
De ander met die van hen.
Jij met jouw wensen.
De ander met die van hen.
Soms schuurt dat.
Dat hoeft niet meteen fout te zijn.
Boosheid kan zelfs verbinding duidelijker maken
Wanneer je kunt zeggen:
“Toen dit gebeurde werd ik boos, omdat ik het gevoel had dat mijn grens niet serieus werd genomen.”
geef je de ander informatie.
Dat is iets anders dan:
“Jij doet ook altijd…”
De eerste zin laat iets van jou zien.
De tweede maakt de ander al snel verdachte.
Taal maakt verschil
Niet omdat je perfect geweldloos moet communiceren.
Ook dat kan weer een performance worden.
Maar omdat het makkelijker is om gehoord te worden wanneer je weet wat je eigenlijk probeert te zeggen.
Misschien zit onder de lange uitleg één simpele boodschap
Stop.
Ik wil dit niet.
Ik wil dat je luistert.
Ik heb hulp nodig.
Ik ben teleurgesteld.
Ik wil dat je verantwoordelijkheid neemt.
Ik heb ruimte nodig.
Dat is vaak genoeg.
Je hoeft er geen essay omheen te bouwen
We leggen grenzen soms zo uitgebreid uit dat er uiteindelijk weinig grens meer overblijft.
Omdat we hopen dat de ander het ermee eens wordt.
Maar een grens heeft niet altijd instemming nodig.
Begrip is fijn
Toestemming niet altijd noodzakelijk.
Dat is een belangrijk verschil.
Boosheid kan ook naar jezelf gericht zijn
Waarom heb ik dit weer laten gebeuren?
Waarom zei ik niets?
Waarom heb ik zo lang gewacht?
Dat kan hard worden.
Probeer die boosheid niet meteen tegen jezelf te gebruiken.
Misschien kun je er ook informatie uit halen.
Je deed toen wat je kon
En nu zie je iets anders.
Dat betekent dat je de volgende keer misschien eerder kunt reageren.
Meer hoeft het niet te betekenen.
Je hoeft je vorige versie niet af te straffen omdat jij nu meer ziet.
Je hoeft niet ‘perfect begrensd’ te worden
Dat bestaat waarschijnlijk niet.
Soms zeg je te laat nee.
Soms te vroeg.
Soms ben je duidelijk.
Soms totaal niet.
Soms realiseer je je pas drie dagen later dat iets je eigenlijk niet beviel.
Welkom bij mens zijn.
Grenzen kunnen achteraf ook nog bestaan
Je mag later terugkomen op iets.
“Ik heb er nog over nagedacht en ik merk dat dit toch niet goed voor me voelt.”
Dat is toegestaan.
Je bent niet voor altijd gebonden aan je eerste reactie.
Ook tijdens intimiteit
Je mag eerst ja zeggen.
En later stoppen.
Je mag denken dat je iets wilt en onderweg merken dat je het niet wilt.
Je mag van gedachten veranderen.
Dat is geen falen.
Dat is blijven voelen.
Seksuele energie zonder grenzen is geen vrijheid
Daarom horen deze onderwerpen zo dicht bij elkaar.
Verlangen.
Plezier.
Boosheid.
Grenzen.
Ze lijken misschien totaal verschillend.
Maar ze draaien allemaal rond dezelfde vraag:
kan ik voelen wat er in mij gebeurt en daar eerlijk op reageren?
Een ja.
Een nee.
Meer.
Minder.
Stop.
Nog even.
Dat zijn allemaal vormen van lichaamsautonomie.
In seksuele energie is meer dan zin in seks schreef ik dat seksuele energie niet alleen over seks hoeft te gaan, maar ook verbonden kan worden met levendigheid, expressie en verlangen.
Boosheid heeft óók iets levends.
Ze beweegt.
Ze geeft richting.
Ze zegt soms heel duidelijk waar je niet meer naartoe wilt.
Misschien ben je bang dat wanneer je boosheid ruimte geeft, ze alles overneemt
Dat hoeft niet.
Een emotie serieus nemen is iets anders dan haar de baas maken.
Je kunt voelen:
Ik ben ontzettend boos.
En daarna besluiten morgen pas te reageren.
Dat is juist regie.
Onderdrukken en beheersen zijn niet hetzelfde
Onderdrukken:
Ik mag dit niet voelen.
Reguleren:
Ik voel dit heel sterk en ik kies wat ik ermee doe.
Dat verschil is enorm.
Misschien hoef je boosheid daarom niet kwijt
Je hoeft er niet vanaf.
Je hoeft haar niet altijd los te laten.
Misschien hoef je haar alleen beter te leren kennen.
Hoe voelt boosheid bij jou?
Waar merk je haar?
Hoe vroeg kun je haar herkennen?
Wat gebeurt er als je haar niet meteen veroordeelt?
Misschien is jouw boosheid heel stil
Een koude helderheid.
Een gevoel van afstand.
Een duidelijke nee.
Niet iedere woede is vuur.
Soms is ze juist ontzettend kalm.
En misschien is dát jouw kracht
Niet ontploffen.
Niet vernietigen.
Maar ineens heel goed weten:
dit niet meer.
Je hoeft je zachtheid niet kwijt om daar te komen
Dat vind ik misschien het belangrijkste.
Je hoeft niet te kiezen tussen zacht en krachtig.
Tussen liefdevol en begrensd.
Tussen vrouwelijk en boos.
Je kunt allemaal tegelijk bestaan.
Misschien wordt zachtheid zelfs echter wanneer ze gekozen is
Wanneer je zacht bent omdat je zacht wilt zijn.
Niet omdat je bang bent voor conflict.
Wanneer je geeft omdat je wilt geven.
Niet omdat je geen nee durft te zeggen.
Wanneer je vergeeft omdat dat voor jou klopt.
Niet omdat boosheid te ongemakkelijk voelt.
Dat is een ander soort zachtheid.
Een zachtheid met ruggengraat
Misschien is dat wel een vorm van vrouwelijke kracht die ik veel interessanter vind dan eindeloos ‘in je feminine energy’ zijn.
Niet altijd open.
Niet altijd beschikbaar.
Niet altijd begripvol.
Wel aanwezig.
Voelend.
Kiezend.
Je boosheid hoeft niemand te overheersen
Maar jij hoeft haar ook niet voortdurend het zwijgen op te leggen.
Er zit misschien iets tussen die twee.
Een plek waar je kunt zeggen:
Ik voel dit.
Ik neem het serieus.
En ik bepaal wat ik ermee doe.
The Return Method™
Binnen The Return Method™ krijgt boosheid daarom ook ruimte.
Niet als iets wat je moet ‘releasen’ totdat het verdwenen is.
En niet als bewijs dat er diep van alles mis met je is.
Binnen Trauma → Treasure, Heart’s Wild Honesty en Beyond Patterns kijken we juist naar wat emoties laten zien in de manier waarop je jezelf beschermt, aanpast, begrenst en verbindt.
Waar slik je iets in?
Waar blijft begrip voor de ander vóór jouw eigen ervaring komen?
Waar zeg je pas iets wanneer je al veel te ver bent gegaan?
En hoe kun je kracht ervaren zonder jezelf of iemand anders te hoeven overspoelen?
Misschien hoeft je boosheid niet zachter.
Misschien mag jij eerder luisteren naar wat ze probeert aan te wijzen.
→ Ontdek The Return Method™ als je merkt dat je veel kunt begrijpen en dragen, maar jezelf pas hoort wanneer de irritatie inmiddels niet meer te missen is.
